De\u011ferli okurlar, \u00f6ncelikle kendini KKTC\u2019ye ait hisseden ve bu devleti tan\u0131yan herkese minnettarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 sunarak, Cumhuriyetimizin 40. y\u0131l\u0131n\u0131 kutluyorum. Son 40 y\u0131lda her ne kadar kendimizi d\u00fcnyaya tan\u0131tamam\u0131\u015f olsak da K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc, kendi devletinin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda veya g\u00fcc\u00fcn\u00fc buradan alarak bir\u00e7ok farkl\u0131 ba\u015far\u0131ya imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc yaz\u0131da bunlar\u0131n birka\u00e7\u0131na yer vermek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n
Turizm:<\/strong> Son 40 y\u0131lda KKTC turizm sekt\u00f6r\u00fc \u00f6nemli bir geli\u015fme kaydetmi\u015ftir. 1983 y\u0131l\u0131nda sadece 12 bin turist a\u011f\u0131rlayan KKTC, 2022 itibariyle y\u0131lda ortalama 1,5 milyon turiste ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. Turizm gelirleri 1985’te 4 milyon dolar iken, bug\u00fcn ortalama 1 milyar dolar seviyesindedir. KKTC son y\u0131llarda T\u00fcrkiye ile birlikte \u00fclke tan\u0131t\u0131m\u0131na daha fazla \u00f6nem vererek yurtd\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok tan\u0131t\u0131m etkinli\u011finde bulunmu\u015f ve yeni \u00e7ekimlerle turizm portal\u0131na yeni bir soluk kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00dcniversite e\u011fitimi:<\/strong> KKTC, 40 y\u0131l i\u00e7inde y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde b\u00fcy\u00fck bir ilerleme kaydetmi\u015ftir. \u00dclkedeki \u00fcniversiteler 1980’lerde yaln\u0131zca yerel \u00f6\u011frencilere hizmet verirken, bug\u00fcn d\u00fcnya genelinden gelen \u00f6\u011frencilere ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. KKTC’de 1985 y\u0131l\u0131nda sadece 1 \u00fcniversite bulunurken, bug\u00fcn sadece yerel olarak 16 \u00fcniversite faaliyet g\u00f6stermekte ve Ada\u2019da 13.728 \u00f6\u011frenci e\u011fitim g\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n Altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131:<\/strong> KKTC, T\u00fcrkiye\u2019nin deste\u011fiyle son 40 y\u0131lda altyap\u0131 konusunda ciddi yat\u0131r\u0131mlar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015ftirilen projeler aras\u0131nda Girne-Lefko\u015fa ve G\u00fczelyurt-Lefke ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok kritik yol yap\u0131m i\u015fi, Ercan Havaliman\u0131’n\u0131n yenilenmesi ve T\u00fcrkiye\u2019den kullanma ve i\u00e7me suyunun temin edilmesi say\u0131labilir. <\/p>\n\n\n\n Demokrasi\/STK:<\/strong> 1983 y\u0131l\u0131nda kurulan ilk sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla birlikte, KKTC demokratik de\u011ferlere daha fazla odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn itibariyle 500’\u00fcn \u00fczerinde sivil toplum kurulu\u015fu faaliyet g\u00f6stermekte ve demokratik s\u00fcrece aktif katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Freedom House Raporu\u2019na g\u00f6re KKTC\u2019nin \u00f6zg\u00fcr ve demokratik bir \u00fclke olarak de\u011ferlendirilmesinden, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin t\u00fcm uluslararas\u0131 d\u0131\u015flanmalara ra\u011fmen demokrasiye olan inanc\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman kaybetmedi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Tan\u0131nma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve uluslararas\u0131 \u00fcyelikler: <\/strong>K\u0131br\u0131s m\u00fczakereleri en son 2017\u2019de Crans Montana\u2019da sonu\u00e7suz kal\u0131nca hem KKTC hem de T\u00fcrkiye on y\u0131llarca \u00fczerinde durulan federal \u00e7\u00f6z\u00fcm safsatas\u0131na son verip, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn yolundan gitmeye karar vererek egemen e\u015fitlik ve iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc savunmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 son y\u0131llarda BM\u2019de ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201cKKTC\u2019yi tan\u0131y\u0131n\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, bir\u00e7ok uluslararas\u0131 toplant\u0131da da yineleyerek bu minvalde \u00f6nemli giri\u015fimlerde bulunmu\u015ftur. Bunun yan\u0131nda KKTC 1979\u2019da elde etti\u011fi \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 g\u00f6zlemci \u00fcyelik stat\u00fcs\u00fcn\u00fc 1983\u2019ten sonra da s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015farm\u0131\u015f ve bug\u00fcn art\u0131k K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Devleti olarak bu \u00f6rg\u00fctte yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 durum ge\u00e7en seneden beri T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 i\u00e7in de s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n Ekonomi:<\/strong> Ekonomik olarak, KKTC ambargolara ra\u011fmen 1983 y\u0131l\u0131nda 800 milyon dolar olan GSY\u0130H’sini, 2022 itibariyle 4,5 milyar dolara \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fsizlik oranlar\u0131 Cumhuriyetin ba\u015flang\u0131c\u0131nda %25’lerdeyken, bug\u00fcn %6’lara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayr\u0131ca, KKTC ekonomisi son 40 y\u0131lda in\u015faat ve gayrimenkul, finans ve bankac\u0131l\u0131k gibi farkl\u0131 alanlarda faaliyet g\u00f6stererek; t\u00fcm uluslararas\u0131 engellemelere ra\u011fmen \u00e7e\u015fitlenmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda KTTO\u2019nun \u00fclke geli\u015fiminde bug\u00fcne kadar ne kadar \u00e7ok inisiyatif kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve AB makamlar\u0131yla temas halinde oldu\u011funu vurgulamadan ge\u00e7meyelim. Tabii, bir de i\u015f insanlar\u0131m\u0131z\u0131 burada anmamak olmaz. Onlar\u0131n giri\u015fimleriyle bug\u00fcn bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fc KKTC’de kendimiz \u00fcretiyoruz ve bunun yan\u0131nda bir\u00e7ok uluslararas\u0131 markay\u0131 da \u00fclkemizde art\u0131k temin edebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n Medeni toplum yap\u0131s\u0131<\/strong>: KKTC, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc bir toplum yap\u0131s\u0131na sahiptir. Bu anlay\u0131\u015f, toplumun daha toleransl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler bug\u00fcn \u00f6z benli\u011fine, adetlerine ve milli de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131karak ama ayn\u0131 zamanda ge\u00e7mi\u015ften dersler \u00e7\u0131kararak ve d\u00fcnyay\u0131 yak\u0131ndan takip ederek; cesur, adil, m\u00fctevaz\u0131, yeniliklere a\u00e7\u0131k ve yard\u0131msever bir millet olarak kalmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kapal\u0131 Mara\u015f\u2019\u0131n k\u0131smen a\u00e7\u0131lmas\u0131: <\/strong>Ada\u2019da art\u0131k yeniden birle\u015fmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrk taraf\u0131 son y\u0131llarda iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fu i\u00e7in turizm potansiyeli olduk\u00e7a y\u00fcksek olan Kapal\u0131 Mara\u015f, 2020 y\u0131l\u0131nda k\u0131smen a\u00e7\u0131larak ziyaret\u00e7i kabul etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kapal\u0131 Mara\u015f\u2019\u0131n tamam\u0131 Abdullah Pa\u015fa, Lala Mustafa Pa\u015fa ve Bilal A\u011fa Vak\u0131flar\u0131na (yani bug\u00fcn <\/a><\/a><\/a>Evkaf<\/a>\u2019a) ait oldu\u011fu i\u00e7in geciken bir ad\u0131m at\u0131larak adalet yerini k\u0131smen bulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Yerli otomobilin \u00fcretilmesi: <\/strong>Yerli otomobil markas\u0131 G\u00fcnsel’in yak\u0131nda KKTC’de \u00fcretilecek olmas\u0131, teknoloji ve end\u00fcstri alan\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. G\u00fcnsel, yerel yetenekleri ve bilgi birikimini uluslararas\u0131 alanda temsil etmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin bile kendi otomobilini hen\u00fcz bug\u00fcnlerde piyasaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde, KKTC\u2019nin ambargolara ra\u011fmen ayn\u0131 iddiayla bu ad\u0131m\u0131 atmak \u00fczere olmas\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin kendi devleti alt\u0131nda hangi t\u00fcr devrimlere imza atabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n Teknoparklar\u0131n ve Bilim Lefko\u015fa’n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131: <\/strong>Teknoparklar, yeni nesil yaz\u0131l\u0131mc\u0131 kurslar ve bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, KKTC’nin teknoloji ve inovasyon konusundaki potansiyelini ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. KKTC teknoloji alan\u0131nda e\u011fitim kurumlar\u0131 ve haz\u0131r altyap\u0131s\u0131 sebebiyle \u00f6nemli bir ekosisteme sahiptir. Son y\u0131llarda \u00fcniversitelerin tek t\u00fck Teknoparklar a\u00e7mas\u0131yla ve en son Bilim Lefko\u015fa\u2019n\u0131n hizmete girmesiyle birlikte bu altyap\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lenmi\u015ftir. B\u00f6ylece KKTC\u2019nin ileride teknoloji \u00fcretimi noktas\u0131nda \u00f6nemli bir merkez olmas\u0131 i\u00e7in sa\u011flam bir zemin haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda bu a\u011fac\u0131n meyve verdi\u011fini hep birlikte g\u00f6rm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Gen\u00e7lerin spor, m\u00fczik, moda ve sinemada ba\u015far\u0131lar\u0131: <\/strong>\u00d6zellikle <\/strong>gen\u00e7 nesil spor, m\u00fczik, moda ve sinema alanlar\u0131nda elde etti\u011fi ba\u015far\u0131larla KKTC’nin ad\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de ve uluslararas\u0131 arenada duyurmu\u015ftur. Bu yetenekler, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131z\u0131 ve modern kimli\u011fimizi d\u00fcnyaya ta\u015f\u0131yan \u00f6nc\u00fcler olmu\u015ftur ve yeni nesillere de \u00f6rnek olarak bir rol model i\u015flevi g\u00f6rmektedirler. Bu yeteneklerin geli\u015fimindeki ana unsur aile ve arkada\u015flar\u0131yla birlikte KKTC\u2019nin verdi\u011fi g\u00fczelliklerdir.<\/p>\n\n\n\n Uluslararas\u0131 ambargolara ra\u011fmen Cumhuriyetimizin 40. y\u0131l\u0131na kadar elde edilen bu kazan\u0131mlar, KKTC’nin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde gelece\u011fe y\u00fcr\u00fcmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Ancak bu ba\u015far\u0131lar\u0131n sadece bir ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha b\u00fcy\u00fck hedeflere ula\u015fmak ad\u0131na ayn\u0131 azim ve kararl\u0131l\u0131kla yola devam edilmesi gerekti\u011fini ve edilece\u011fini de vurgulamak gerekir. \u00d6yle ki \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda ve y\u0131llarda yeni b\u00fcy\u00fck projeler hayata ge\u00e7ecektir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerine kesintisiz enerji eri\u015fimi imkan\u0131n\u0131 sa\u011flayacak enterkonnekte denizalt\u0131 kablosunun d\u00f6\u015fenmesi, limanlar\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve kapasitelerin artt\u0131r\u0131lmas\u0131, askeri tersanenin hayata ge\u00e7irilmesi, yeni devlet hastanelerinin in\u015fas\u0131, modern ve donan\u0131ml\u0131 okullar\u0131n yap\u0131lmas\u0131, yarg\u0131daki idari iyile\u015ftirmelerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n devam etmesi, sosyal konutlar\u0131n yap\u0131larak teslim edilmesi, yeni meclis ve cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kamp\u00fcs\u00fcn\u00fcn tamamlanmas\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel mekanlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gibi bir\u00e7ok kalem eser yer almaktad\u0131r. Bunlarla birlikte elbette giderilmesi gereken ve zaman zaman makalelerimizde de dikkat \u00e7ekti\u011fimiz eksiklikler var, fakat bu istikrarl\u0131 istikametle KKTC ve yeni nesiller yar\u0131na daha da umutlu bakacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n