De\u011ferli okurlar, \u00f6ncelikle bug\u00fcne kadar makalelerime g\u00f6sterdi\u011finiz yo\u011fun ilgi i\u00e7in hepinize ayr\u0131 ayr\u0131 te\u015fekk\u00fcr ederim. \u00dclkemizin menfaatine ve kalk\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 bir s\u00fcreli\u011fine yurtd\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6revler \u00fcstlendi\u011fimiz i\u00e7in bug\u00fcn her ne kadar sadece yaz\u0131l\u0131 olarak y\u00fcr\u00fctebiliyorsak da gelecekte sizlerin deste\u011fiyle bu m\u00fccadelemizi sahalara da ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131z. Biliyorsunuz, her m\u00fccadele veya de\u011fi\u015fim sadece bir fikirle ba\u015flar ve zaman i\u00e7inde bu fikir kemikle\u015ferek fiiliyata d\u00f6ner. Bu sebeple sahadaki as\u0131l m\u00fccadelemiz ba\u015flayana kadar bu k\u00f6\u015feden her f\u0131rsatta \u00fclkemizin hayr\u0131na oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm konular\u0131 detayl\u0131ca de\u011ferlendirmekte kararl\u0131y\u0131z. Bu \u00e7er\u00e7evede bug\u00fcnk\u00fc yaz\u0131mda da \u00fclkemizi k\u0131sa vadede hangi ekonomik modelle kalk\u0131nd\u0131rabiliriz konusuna de\u011finmek istiyorum. Esasen bu soruyu neredeyse her g\u00fcn gerek K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerle gerekse Avrupal\u0131 b\u00fcrokratlar ve akademisyenlerle tart\u0131\u015f\u0131p de\u011ferlendiriyorum. Ancak bu konuda y\u0131llard\u0131r de\u011fi\u015fmeyen net bir duru\u015fum var ve onu bug\u00fcn burada sizlerle de payla\u015fmak istiyorum.<\/p>\n\n\n\n
Sevgili okurlar, Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin ambargolara maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu sebeple ba\u015fka \u00fclkelere k\u0131yasla daha sert ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131larla y\u00fczle\u015fti\u011fini herkes gibi elbette bizler de biliyoruz. Ancak bu durumun \u00fclkemizin kalk\u0131nmas\u0131na ve \u00f6zellikle gen\u00e7 istihdam\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na hi\u00e7bir engel te\u015fkil etmedi\u011fini ifade etmek isterim. Aksini iddia edenler bahaneler \u00fcreterek kendi \u00e7\u0131kar oyunlar\u0131n\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6rtmeye yeltenen veya kurulu d\u00fczenini bozmamak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steren kifayetsiz ki\u015fi ve y\u00f6neticilerdir. Unutmay\u0131n\u0131z ki bug\u00fcne kadar bir\u00e7ok badireyi atlatan toplumumuz bu karamsar tabloya asla mahk\u00fbm de\u011fildir. Zira nerede bir istek varsa orada bir \u00e7are de vard\u0131r. Nitekim ekonominin kalk\u0131nmas\u0131na engel olan ambargolar\u0131n k\u0131smen kalkmas\u0131n\u0131n kolayca m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu, dikkatlice bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Burada as\u0131l sorulmas\u0131 gereken soru kalk\u0131nman\u0131n hangi alanda ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fidir. Yani KKTC\u2019nin konumu, altyap\u0131s\u0131 ve yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 itibariyle \u00f6ncelikli olarak hangi bran\u015fta kalk\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fidir. Kan\u0131mca bir ada devleti olan KKTC\u00b4nin kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in ideal alan teknoloji ve dijital hizmetlerdir. Teknoloji ve dijital bazl\u0131 bir ekonomik kalk\u0131nmayla zaten herhangi bir m\u00fcdahale gerekmeksizin ambargolar ister istemez k\u0131smen kalkacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc KKTC\u2019ye belki fiziki yat\u0131r\u0131m yapmaktan \u00e7ekinen yabanc\u0131 bir \u015firket bir\u00e7ok K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00fcst\u00fcn nitelikleri oldu\u011funu ve bir\u00e7o\u011funun da i\u015f arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011finde internet \u00fczerinden bu ki\u015fileri istihdam etmek isteyecektir. Bu \u00f6zellikle \u00fclkelerinin ya\u015flanan n\u00fcfusu sebebiyle nitelikli eleman eksikli\u011fi \u00e7eken Bat\u0131l\u0131 \u015firketler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. \u00d6yle ki, uluslararas\u0131 dan\u0131\u015fma, teknoloji ve finans \u015firketleri \u00f6zellikle pandemi d\u00f6neminden sonra zaten \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 genellikle uzaktan \u00e7al\u0131\u015fma modeliyle ve belki hi\u00e7 y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmeden i\u015fe almaya ba\u015flad\u0131. B\u00f6ylece uluslararas\u0131 \u015firketler son y\u0131llarda, ofislerinin bile olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en \u00fccra k\u00f6\u015felerinden farkl\u0131 yetenekleri b\u00fcnyelerine katmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u015firketlerin yeni istihdam edilenlere gerekli ekipmanlar\u0131 kargoyla g\u00f6ndererek zamandan ve paradan ciddi tasarruf sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Esasen zaten \u015firket ve \u00e7al\u0131\u015fan i\u00e7in \u00f6nemli olan bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131; i\u015flerin vaktinde, usul\u00fcnce ve d\u00fczg\u00fcnce halledilmesi ve maa\u015flar\u0131n zaman\u0131nda \u00f6denmesidir. Bunun i\u00e7in i\u015fveren ile \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n ayn\u0131 yerde olmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Bu da \u00f6zellikle \u00fclkemiz i\u00e7in bir\u00e7ok f\u0131rsat\u0131 beraberinde getirmektedir. Mesela maa\u015flar genellikle avro veya dolar \u00fczerinden \u00f6dendi\u011fi i\u00e7in gen\u00e7lerimize uluslararas\u0131 \u015firketlerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u015f imk\u00e2nlar\u0131 onlar\u0131n hem hayat standartlar\u0131n\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc y\u00fckseltebilir hem de ciddi kariyer imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flayabilir. B\u00f6ylece gen\u00e7lerimiz istedikleri yerden prestijli bir i\u015fle me\u015fgul olup, paras\u0131n\u0131 kolayca kazanabilir. Ayn\u0131 zamanda b\u00f6ylece g\u00fcneye veya yurtd\u0131\u015f\u0131na olan beyin g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn hem \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f hem de \u00fclkemizdeki istihdam genel olarak artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olunur. Ambargolar\u0131n bu vesileyle k\u0131smen kalkaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r\u0131m detayl\u0131ca anlatmaya gerek yok.<\/p>\n\n\n\n
Tabi burada bu i\u015flere bizzat ba\u015fvurmas\u0131 gereken gen\u00e7lerimizin yan\u0131 s\u0131ra devletimize ve meslek odalar\u0131m\u0131za da \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. Zira yabanc\u0131 \u015firketler yeni nesillerimizi sistematik olarak istihdam etme konusunda te\u015fvik edilebilir. Bunun i\u00e7in dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve finans gibi alanlarda faaliyet g\u00f6steren uluslararas\u0131 \u015firketlerin y\u00f6netimleriyle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek onlara kuzeyde n\u00fcfusun dinamik oldu\u011fu, gen\u00e7lerin g\u00fc\u00e7l\u00fc e\u011fitim altyap\u0131s\u0131na sahip oldu\u011fu ve bir\u00e7o\u011funun da y\u00fcksek\u00f6\u011fretim mezunu oldu\u011fu anlat\u0131labilir. Hatta gelir vergisinin d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerine k\u0131yasla KKTC\u2019de nispeten d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu ve bu sebeple personel maliyetinin asgari seviyede olaca\u011f\u0131 ifade edilebilir. Gen\u00e7lerimizin potansiyelini zamanla ke\u015ffedecek olan yabanc\u0131 \u015firketler uzun vadede daha eri\u015filebilir olmak i\u00e7in Lefko\u015fa\u2019da bir temsilcilik dahi a\u00e7mak isteyecektir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00f6yle bir istihdam ve dijital a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kalk\u0131nma modeliyle \u00fclkenin sermayesi sadece muhafaza edilmeyecek ayn\u0131 zamanda piyasalara can suyu verilerek ekonominin \u00e7arklar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde d\u00f6nmesine sebep olunacakt\u0131r. Gen\u00e7lerimiz kazand\u0131klar\u0131 bilgi ve birikimle ve bunun yan\u0131nda edindikleri servetle belki ileride de kendi \u015firketlerini kurmak isteyeceklerdir. Bu \u015firketlerle gen\u00e7lerimiz ilave istihdam yaratarak hem KKTC\u2019de hem de eski i\u015f yerlerinden tan\u0131d\u0131klar\u0131 yabanc\u0131 m\u00fc\u015fterilere hizmet vererekten milli ve yerli imk\u00e2nlarla \u00fclkemiz ekonomisini daha da g\u00fc\u00e7lendirecek ve ambargolar\u0131 bir kez daha gev\u015feteceklerdir.<\/p>\n\n\n\n
Buraya kadar ifade etti\u011fimiz t\u00fcm etaplarda yerel y\u00f6netimlere de baz\u0131 g\u00f6revler d\u00fc\u015fecektir. \u00d6yle ki yerel y\u00f6netimler, gen\u00e7lerimizin gerek yabanc\u0131 \u015firketlerde, gerekse kendi \u015firketlerinde \u00e7al\u0131\u015fabilmeleri i\u00e7in Bat\u0131\u2019da \u00e7ok yayg\u0131n olan coworking space (a\u00e7\u0131k ofisler) ve start-up merkezleri kurmal\u0131d\u0131r ki gen\u00e7lerin \u00e7al\u0131\u015facak ve birbirinden etkile\u015fecek alanlar\u0131 olsun. Bu merkezlerde farkl\u0131 bran\u015flarda \u015firket kurmak isteyen di\u011fer gen\u00e7ler de mutlaka yer edinmelidirler. Hatta bu merkezler zaman i\u00e7erisinde \u00f6zellikle uzaktan \u00e7al\u0131\u015fan ve d\u00fcnyay\u0131 bu nedenle gezen Bat\u0131l\u0131 veya yabanc\u0131 gen\u00e7lerin de u\u011frak noktas\u0131 olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc adam\u0131z\u0131n bu potansiyeli \u00e7ok y\u00fcksek. Bu merkezlerde yabanc\u0131 gen\u00e7ler hem \u00e7al\u0131\u015facak hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk gen\u00e7lerle fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulanacak hem de cennet adam\u0131z\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karacaklard\u0131r. Hatta bu etkile\u015fimlerden belki yeni fikirler do\u011far, devasa \u015firketler olu\u015fur veya KKTC gen\u00e7 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n u\u011frak noktas\u0131 olur. KKTC\u2019nin bunun i\u00e7in potansiyeli olduk\u00e7a y\u00fcksektir. Bu ba\u011flamda devlet de mutlaka internet altyap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirerek bu s\u00fcrece destek vermelidir.<\/p>\n\n\n\n
Buraya kadar olan k\u0131s\u0131mda \u00f6zellikle yabanc\u0131 \u015firketlerin ve gen\u00e7 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00fclkeye yapabilecekleri katk\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirdik. Fakat teknoloji ve dijital hizmet a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kalk\u0131nman\u0131n bir di\u011fer aya\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6z imk\u00e2nlar\u0131m\u0131zla yarataca\u011f\u0131m\u0131z f\u0131rsatlar te\u015fkil edecektir. \u00d6yle ki devletimiz, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz ve \u00fcniversitelerimiz t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 seferber ederek teknoloji ve dijital hizmet alan\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in bir Teknokent kurmal\u0131d\u0131r. Bu Teknokent\u2019te yerli ak\u0131ll\u0131 telefon, bilgisayar, tablet, mobil uygulamalar, askeri ile uzay ara\u00e7 gere\u00e7 ve yaz\u0131l\u0131mlar ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok teknolojik ve dijital \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirilip \u00fcretilmelidir. Bunun i\u00e7in de Teknokent\u2019e bir sanayi b\u00f6lgesi, ofisler, ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme enstit\u00fcleri ve k\u00fct\u00fcphaneler kurulmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece gen\u00e7lerimiz, hocalar\u0131m\u0131z ve i\u015f insanlar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7e\u015fitli etkile\u015fim alanlar\u0131 ve at\u00f6lyeler yani k\u0131sacas\u0131 bilgilerinden istifade edilebilecek bir yer in\u015fa edilmi\u015f olunacakt\u0131r. Bununla beraber de hem istihdam yarat\u0131lm\u0131\u015f hem de \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri i\u00e7in staj imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olunacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Giri\u015fte de an\u0131msatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere Teknokent\u2019te geli\u015ftirilecek \u00fcr\u00fcnlerin ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmesi i\u00e7in ne bir \u00fclkenin bizi tan\u0131mas\u0131 ne de bize yard\u0131m etmesi gerekir. Zaten \u00fcniversite adas\u0131 olan KKTC b\u00f6yle bir projeyi hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc bilgi, birikim ve akademik altyap\u0131ya sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
Teknokent kuruldu\u011funda burada \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin kaliteli ve rekabet\u00e7i olaca\u011f\u0131na da eminim. Zira gen\u00e7 karde\u015flerime g\u00fcvenim bu konuda tamd\u0131r. Bu \u00fcr\u00fcnlerden elde edinecek gelirin de \u00fclke ekonomisine en az di\u011fer sekt\u00f6rlerin tamam\u0131 kadar bir seviyede katk\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hele hele burada \u00f6zellikle askeri ve yaz\u0131l\u0131m alan\u0131nda TL itibariyle d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle vizyon \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretirsek, yabanc\u0131 devletler bizi tan\u0131s\u0131n tan\u0131mas\u0131n bizden sadece fiyat sebebiyle bile bu \u00fcr\u00fcnleri kesinlikle almak isteyeceklerdir. Bu f\u0131rsat\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda d\u00fcnyaya \u201cMade in Turkish Republic of Northern Cyprus\u201d damgal\u0131 \u00fcr\u00fcnlerimizi satm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z ve ambargolar\u0131 bir kez daha delerek ekonomimizi kalk\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131z. Bu projenin ilk etab\u0131nda elbette fiziki altyap\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n y\u00fcksek maddi bir bedeli olacakt\u0131r. Ancak unutmayal\u0131m ki bu proje sadece k\u0131sa ve orta vadede bile \u00f6zellikle \u00fcniversite mezunlar\u0131m\u0131za istihdam kap\u0131s\u0131 olacak, staj imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flayacak, ekonomimizi g\u00fc\u00e7lendirecek, \u00fclkemize ligler atlatacak bir platform olacak ve her \u015feyden \u00f6nce gen\u00e7lerimize yeni ufuklar kazand\u0131racakt\u0131r. Uzun vadeyi burada ifade etmeye bile gerek yok.<\/p>\n\n\n\n
Sevgili okurlar, KKTC i\u00e7in en ideal oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm teknoloji ve dijital hizmet a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kalk\u0131nmaya \u00fclkece y\u00f6neldi\u011fimizde ekonomik olarak muhas\u0131r medeniyetler seviyesinin \u00e7ok \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131zdan \u015f\u00fcpheniz olmas\u0131n. B\u00f6yle bir ba\u015far\u0131 da K\u0131br\u0131s T\u00fcrk modeli sessiz devrimi olarak kesinlikle tarihe ge\u00e7ecektir.<\/p>\n\n\n\n