Sevgili okurlar\u0131m, \u00f6ncelikle Ramazan Bayram\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6n\u00fclden kutlar\u0131m. Bayram\u0131n d\u00fcnyaya bar\u0131\u015f ve huzur, \u00fclkemize de istikrar getirmesini temenni ederim. \u00c7\u00fcnk\u00fc inan\u0131yorum ki siz de benim gibi son geli\u015fmelerden ve genel olarak \u00fclkemizdeki siyasi tablodan art\u0131k b\u0131kt\u0131n\u0131z. Bana g\u00f6re KKTC\u2019de siyasi istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n en temel sebebi uzla\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131n olmamas\u0131 ve buna m\u00fcsaade eden mevcut sistemdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn KKTC\u2019de ne tamam\u0131yla bir yar\u0131 ba\u015fkanl\u0131k sistemi ne de konvansiyonel bir parlamenter sistem vard\u0131r. Bu da ciddi sorunlar\u0131 beraberinde getirmektedir. O nedenle sistem de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Konuya girmeden \u00f6nce \u015funu belirtmek isterim ki ben (Beni art\u0131k az \u00e7ok tand\u0131n\u0131z.) milliyet\u00e7i de\u011ferlere sahip bir insan\u0131m. Peki, milliyet\u00e7ilikten kast\u0131m nedir? Halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten, \u00fclkemizin refah\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abay\u0131 g\u00f6steren, KKTC\u2019yi muhas\u0131r medeniyetler seviyesi \u00fczerine \u00e7\u0131karan, ayn\u0131 zamanda gelenek ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc koruyan ama en \u00f6nemlisi insanc\u0131l bir politika izleyen bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131. Yani k\u0131sacas\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fi yobaz bir ideoloji olarak g\u00f6steren birilerinin aksine, Avrupa\u2019n\u0131n kendi insanlar\u0131na<\/em> <\/strong>yakla\u015f\u0131m tarz\u0131, benim ve genel olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m \u00f6zellikle gen\u00e7 milliyet\u00e7i siyaset\u00e7ilerin ideolojik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. (Bizim Bat\u0131\u2019dan tek ve en g\u00fczel fark\u0131m\u0131z T\u00fcrk olmayan insanlara kar\u015f\u0131 da ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmam\u0131zd\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131na sahip olunca haliyle \u00fclkemizdeki baz\u0131 olaylara anlam veremiyorum. \u00d6yle ki, hangi mevkide olursa olsun bir siyaset\u00e7i \u00f6ncelikle m\u00fctevaz\u0131 olmal\u0131 ve halk\u0131n ona verdi\u011fi g\u00f6revin bilinciyle, sadece ona hizmet etmesi gerekti\u011fini asla unutmamal\u0131d\u0131r. Yani siyaset\u00e7i verilen her kararda \u00f6nce milletin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131 ve yeri gelince halka hesap vermek zorunda oldu\u011funu da akl\u0131ndan \u00e7\u0131karmamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bir siyaset\u00e7i halk onu ideolojik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7in se\u00e7mi\u015f oldu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc temsil etti\u011fi davaya zarar veren her t\u00fcrl\u00fc hareketten ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Gelgelelim ki \u00fclkemizde durum maalesef bundan \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Gelin, e\u011fri oturup do\u011fru konu\u015fal\u0131m. Y\u0131llard\u0131r siyasetin i\u00e7erisindeyim ve maalesef \u015funu \u00e7ok net s\u00f6yleyebilirim: Genel olarak konu\u015facak olursak siyaset\u00e7iler kadar kibirli bir insan toplulu\u011fu yoktur. (Bu hepsi i\u00e7in de\u011fil fakat belli bir kesim i\u00e7in ge\u00e7erlidir.) \u00c7\u00fcnk\u00fc kimi siyaset\u00e7iler halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n aksine, maalesef kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetip (D\u0131\u015f mihraklara ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n ama\u00e7lar\u0131n\u0131 burada ayr\u0131 tutuyorum.) ona g\u00f6re kararlar alabiliyor, bu sebeple de davas\u0131na ve en \u00f6nemlisi \u00fclkesine zarar verebiliyor. Zira o makamda olman\u0131n ne anlama geldi\u011fini hen\u00fcz tam kavrayabilmi\u015f de\u011filler. Bu nedenle de uzla\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fclkemizde geli\u015fmiyor. Sonras\u0131 malum. Son birka\u00e7 haftada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi h\u00fck\u00fbmet d\u00fc\u015f\u00fcyor veya kurulam\u0131yor. Kimse kusura bakmas\u0131n, \u00fclke b\u00f6ylesine s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7erken halk kimilerinin ki\u015fisel hesaplar\u0131n\u0131n veya kibirlerinin kahr\u0131n\u0131 \u00e7ekecek de\u011fildir. Bunun sebebi SOL\u2019un ve onun bas\u0131ndaki uzant\u0131lar\u0131n\u0131n ifade etti\u011fi gibi s\u00f6zde \u201cs\u00f6m\u00fcrgeci\u201d T\u00fcrkiye asla de\u011fildir. Stockholm sendromuyla yan\u0131p tutu\u015fan bu hastal\u0131kl\u0131 zihniyetin g\u00f6z\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r etmi\u015f olacak ki kendileri gibi i\u00e7ten pazarl\u0131kl\u0131 ki\u015filerin y\u00fcz\u00fcnden bu olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile g\u00f6remiyorlar.<\/p>\n\n\n\n Son haftalarda h\u00fck\u00fbmetin d\u00fc\u015fmesinin ve ikinci kez kurulamamas\u0131n\u0131n iki ayr\u0131 sebebi vard\u0131r. Bundan birisi UBP i\u00e7erisinde bir tats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n veya ileti\u015fim kopuklu\u011funun ya\u015fanmas\u0131d\u0131r. Di\u011feri de koalisyon ortaklar\u0131n\u0131n masadan \u00e7ekilmeleri sonucu h\u00fck\u00fbmetin kurulamadan d\u00fc\u015fmesidir. Her ikisinin sorunu da sistem kaynakl\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lard\u0131r. Zira Anayasa t\u00fcm olup bitenlere m\u00fcsaade etmektedir. \u00d6yle olmasayd\u0131 son 39 y\u0131lda KKTC\u2019de 39 h\u00fck\u00fbmet kurulur muydu? Dile kolay, bu \u00fclkede ortalama her y\u0131l bir h\u00fck\u00fbmet kurulmu\u015f. Bunun ne anlama geldi\u011fini herhalde hepimiz biliyoruz. O nedenle, art\u0131k \u00fclkemize siyasi ve netice itibariyle ekonomik istikrar gelmesi i\u00e7in sistem de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015fartt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla KKTC\u2019nin en \u00f6nemli \u00f6nceli\u011fi sistem de\u011fi\u015fikli\u011fidir veya olmal\u0131d\u0131r. Hangi sistemin gelmesi gerekti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131labilir fakat kan\u0131mca KKTC\u2019ye yak\u0131\u015facak en ideal sistem ba\u015fkanl\u0131k sistemidir.<\/p>\n\n\n\n Neden mi? \u00d6ncelikle UBP\u2019nin i\u00e7 meselesinden kaynakl\u0131 h\u00fck\u00fbmet kriziyle ba\u015flayal\u0131m. Mevcut sistemde bakan da, h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkan\u0131 olarak ba\u015fbakan da se\u00e7ilmi\u015f bireylerdir. O nedenle her iki makam sahibi siyaset\u00e7i de kendini halka kar\u015f\u0131 sorumlu hissedip kendi do\u011frular\u0131n\u0131 uygulamaya kalkabilmektedir. Aynen birka\u00e7 hafta \u00f6nce mecliste buna \u015fahit oldu\u011fumuz gibi. Ba\u015fkanl\u0131k sistemi bu karma\u015fay\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. Zira bu sistemde bakan atanm\u0131\u015f olarak, ba\u015fkan ile tam uyum i\u00e7inde hareket etmek zorundad\u0131r. \u0130kinci meseleye gelecek olursak, bu \u00fclke ne \u00e7ektiyse uzla\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc olmamas\u0131ndan ve koalisyon ortaklar\u0131n\u0131n istedi\u011fi gibi masadan \u00e7ekilmesi neticesinde h\u00fck\u00fbmetin d\u00fc\u015fmesinden \u00e7ekmi\u015ftir. O nedenle s\u00fcrekli se\u00e7ime gidip, se\u00e7im i\u00e7in u\u00e7uk rakamlar harcay\u0131p, zaten zay\u0131f olan milli b\u00fct\u00e7emizi daha da zorlad\u0131k. Buna da ba\u015fkanl\u0131k sistemi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir sistemde tek bir parti h\u00fck\u00fbmeti kurmakta ve g\u00f6rev s\u00fcresince (genellikle bu d\u00f6rt veya be\u015f y\u0131l oluyor) kesintisiz \u00fclkeye hizmet etmektedir. Elbette iktidar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrecek kontrol mekanizmalar\u0131 da var fakat konuyu uzatmamak i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131lara bu yaz\u0131da girmek istemiyorum. Bir h\u00fck\u00fbmetin uzun vadeli g\u00f6revde kalmas\u0131n\u0131n avantaj\u0131, projelerini h\u00fck\u00fbmet d\u00fc\u015fmeksizin hayata ge\u00e7irebilecek ve g\u00fcnl\u00fck siyasetin yan\u0131 s\u0131ra devlet politikas\u0131n\u0131 uygulayabilecek zaman\u0131 bulacak olmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece \u00fclkeye siyasi ve ekonomik istikrar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra huzur da gelecektir. Huzur mu diyeceksiniz? Evet, zira halk sadece istikrars\u0131zl\u0131\u011fa de\u011fil ayn\u0131 \u015fekilde siyasi \u00e7\u0131kar kavgalar\u0131na da \u015fahit olmaktan b\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Devam edelim. KKTC k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada devleti ve ona ra\u011fmen y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 maliye a\u00e7\u0131s\u0131ndan gereksizce \u00e7ift ba\u015fl\u0131d\u0131r. Peki, buna ne gerek var? \u0130ki y\u00fcr\u00fctme makam\u0131n\u0131n giderleri ve iki ayr\u0131 se\u00e7imi i\u00e7in neden milli b\u00fct\u00e7eyi zorluyoruz? Bak\u0131n, yurtd\u0131\u015f\u0131nda zaten Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z sadece KKTC\u2019nin veya onlara g\u00f6re K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Toplumu\u2019nun temsilcisi olarak tan\u0131n\u0131yor. O halde neden stratejik bir hamleyle yurtd\u0131\u015f\u0131nda tan\u0131nan tek temsilcimizi h\u00fck\u00fbmetin ba\u015fkan\u0131 yapmayal\u0131m? B\u00f6ylece Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131 muhatap alan herkes KKTC h\u00fck\u00fbmetini ve dolay\u0131s\u0131yla devletimizi de muhatap alm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca UBP\u2019nin i\u00e7 meselesi esnas\u0131nda ya\u015fanan Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Ba\u015fbakan aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar da ba\u015fkanl\u0131k sistemiyle giderilmi\u015f olacakt\u0131r. \u00dclkemizde fiilen yar\u0131 ba\u015fkanl\u0131k sistemi olsa da bu sistem mesela Fransa\u2019dakinden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde cumhurba\u015fkan\u0131 halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilir ama Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n aksine fazla yetkisi yoktur. Olan yetkileri de h\u00fck\u00fbmet ile ili\u015fkisini zora sokmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hat\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131z \u00fczere Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n <\/a><\/a><\/a>Ersin Tatar<\/a>, Ba\u015fbakan Say\u0131n <\/a><\/a>Faiz Sucuo\u011flu<\/a>\u2019nun kabine de\u011fi\u015fikli\u011fi teklifini de\u011ferlendirip \u00f6yle karar vermek istedi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Fakat g\u00f6r\u00fcnen o ki bu karar\u0131 iki taraf\u0131 da zora soktu ve tart\u0131\u015fmalar ald\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 gitti. Ba\u015fkanl\u0131k sisteminde b\u00f6yle s\u0131k\u0131nt\u0131lar olmayacakt\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131 veya ba\u015fkan kabineyi olu\u015fturabilecek tek isim olacakt\u0131r. Haliyle ne yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalar olabilecek ne de iki taraf\u0131 zora sokan a\u00e7\u0131klamalar ya\u015fanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Son olarak \u015funu belirteyim ki, T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda tam da bu sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc ba\u015fkanl\u0131k sistemine ge\u00e7i\u015f yapt\u0131. \u015eimdi bu sisteme ucube, T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na da tek adam diyenler olacakt\u0131r. Bu tart\u0131\u015fmalara (makaleyi uzatmamak i\u00e7in) girmeksizin sadece \u015funu demek istiyorum: T\u00fcrkiye\u2019deki sistem hen\u00fcz tam yerine oturmam\u0131\u015ft\u0131r. O nedenle orada da bir Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015fartt\u0131r ki bunun 2023\u2019ten sonra yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n sinyallerini T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 verdi. Ve kan\u0131mca T\u00fcrkiye i\u00e7in en ideal y\u00f6netim \u015fekli ba\u015fkanl\u0131k sistemidir. \u00dcstelik KKTC, T\u00fcrkiye modeli ba\u015fkanl\u0131k sistemini hayata ge\u00e7irmek zorunda da de\u011fildir. Devletimizin sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zecek daha farkl\u0131 bir ba\u015fkanl\u0131k sistemi de hayata ge\u00e7irilebilir.<\/p>\n\n\n\n Bu s\u00f6zlerle yaz\u0131ma son verirken hepinize tekrardan iyi bayramlar ve iyi tatiller diliyorum.<\/p>\n\n\n\n