K\u0131br\u0131s, d\u00fcnyan\u0131n ilk diasporas\u0131 say\u0131labilecek birka\u00e7 yerden biridir ve maalesef son yar\u0131m as\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok g\u00f6\u00e7 veren yeri haline gelmi\u015ftir. Zira bug\u00fcn ne ac\u0131d\u0131r ki K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu vatanlar\u0131 olan adada de\u011fil yurtd\u0131\u015f\u0131nda yani diasporada ya\u015famaktad\u0131r. Bunun sebeplerinden biri s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde \u0130ngilizlerin, ada T\u00fcrklerini g\u00f6\u00e7 politikas\u0131yla yurtd\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaya te\u015fvik etmesidir. (Bunun ne anlama geldi\u011fini hepimiz \u00e7ok iyi biliyoruz.) Bir di\u011fer sebebi de sava\u015ftan \u00f6t\u00fcr\u00fc yurtd\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak zorunda kalmalar\u0131d\u0131r. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda da bir\u00e7ok K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk aday\u0131 e\u011fitim veya ekonomik sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 olarak terk etmi\u015ftir. Diasporada ya\u015fayan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin say\u0131s\u0131n\u0131n adadakinden fazla olmas\u0131 her ne kadar \u00fcz\u00fcc\u00fc olsa da bu durum ayn\u0131 zamanda orada ya\u015fayan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler ve KKTC i\u00e7in bir\u00e7ok f\u0131rsat\u0131 beraberinde getirmektedir. Bunun birka\u00e7 nedeni vard\u0131r ki bu yaz\u0131mda konunun kapsam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sadece KKTC i\u00e7in olan f\u0131rsatlar\u0131 ele alaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
En basit nedenle ba\u015flayacak olursak, yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ve adaya tatile gelen K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler d\u00f6viz baz\u0131ndaki harcamalarla ve hatta adaya yapt\u0131klar\u0131 yat\u0131r\u0131mlarla \u00fclke ekonomisine katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Bu da adada ya\u015fayan insan\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6nemli bir gelir kayna\u011f\u0131 haline gelmektedir. Bundan \u00e7ok daha \u00f6nemli olan di\u011fer bir neden de yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin n\u00fcfuslar\u0131 az olmas\u0131na ra\u011fmen bir\u00e7ok ba\u015far\u0131 elde etmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u00d6yle ki diasporada (Adan\u0131n ge\u00e7mi\u015fi itibariyle do\u011fal olarak \u00f6zellikle \u0130ngilizce konu\u015fan devletlerde ve T\u00fcrkiye\u2019de) kendini akademik hayattan sanata, i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndan siyasete kadar bir\u00e7ok alanda ispat etmi\u015f ve hatta \u00fcnlenmi\u015f bir\u00e7ok insan\u0131m\u0131z vard\u0131r. Bu da bizi gururland\u0131rman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk toplulu\u011funun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamakta, bu toplulu\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm s\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlamakta ve bizleri bu a\u00e7\u0131dan d\u00fcnyaya tan\u0131tmaktad\u0131r. Bu da ayn\u0131 zamanda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve en \u00f6nemli nedeni te\u015fekk\u00fcl etmektedir. O da yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan her bir K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk\u2019\u00fcn, \u00f6zellikle de \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131lar\u0131 sebebiyle ismini duyuranlar\u0131n, her ne kadar maalesef \u00fclkemizde pek \u00e7ok tan\u0131nmasalar da, ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelerde KKTC\u2019yi bir nevi temsil etmekte olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. Ve bu da KKTC gibi (Anavatan hari\u00e7) hi\u00e7bir \u00fclke taraf\u0131ndan tan\u0131nmayan bir devlet i\u00e7in \u00e7ok ama \u00e7ok \u00f6nemli f\u0131rsatlar\u0131 beraberinde getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u015e\u00f6yle ki, devletler yurtd\u0131\u015f\u0131nda n\u00fcfuzunu artt\u0131rabilmek i\u00e7in genellikle lobi faaliyetlerinde bulunur. Bizim \u00fclkemiz de bu konuda, temsilcilikler vas\u0131tas\u0131yla \u00f6zellikle ABD\u2019de, gayet ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Fakat bu ba\u015far\u0131n\u0131n bir yerde t\u0131kand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6yle olmasayd\u0131 bug\u00fcn bir yerde dalgalanan KKTC bayra\u011f\u0131, G\u00fcney K\u0131br\u0131s makamlar\u0131 emretti\u011fi i\u00e7in bulundu\u011fu yerden inmezdi. Bu da \u015fu demek oluyor ki bizde yurtd\u0131\u015f\u0131 politikam\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irerek bir \u00fcst lige \u00e7\u0131kacak ad\u0131mlar atmal\u0131y\u0131z. Peki hali haz\u0131rda yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131m\u0131zla bu g\u00f6revi birlikte icra etmek kadar do\u011fal veya kolay bir yol olabilir mi? Bunun i\u00e7in KKTC bir an \u00f6nce bir yurtd\u0131\u015f\u0131 daha do\u011frusu diaspora a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir.<\/p>\n\n\n\n
Konunun detaylar\u0131na gelmeden \u00f6nce size \u00f6nemli bir soru sormak istiyorum: Sizce yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan onca ba\u015far\u0131l\u0131 insan\u0131m\u0131z\u0131n KKTC ile tatil hari\u00e7 ne kadar duygusal ba\u011f\u0131 vard\u0131r? Ben baz\u0131lar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcmde \u00f6zellikle yeni neslin daha \u00e7ok ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeyle, b\u00fcy\u00fck bir kesimin de T\u00fcrkiye ile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal ba\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. T\u00fcrkiye ile olan duygusal ba\u011flar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli ve ayr\u0131ca bu g\u00fczel bir geli\u015fmedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylece onlar yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famalar\u0131na ra\u011fmen, KKTC\u2019de ya\u015fayan Rumcu bir kesimin aksine nas\u0131l yerli ve milli bir duru\u015f sergilenebilece\u011fini ispatl\u0131yorlar ki bunun sebebi yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan bir insan\u0131n oradaki \u015fartlar\u0131 g\u00f6r\u00fcp vatan\u0131n\u0131n k\u0131ymetini daha iyi bilmesidir. Fakat bu duygusal ba\u011f stratejik olarak yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer biz bu insanlar\u0131m\u0131z\u0131 kendimiz yani vatan\u0131m\u0131z KKTC i\u00e7in kazanmak istiyorsak \u00f6nce K\u0131br\u0131s T\u00fcrk devleti ve toplumu olarak onlarla duygusal ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek zorunday\u0131z ki onlar da T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131nda K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 da anavatanlar\u0131 olarak g\u00f6rs\u00fcn ve kendilerini \u00fclkemizin do\u011fal temsilcileri olarak kabul etsin. Bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve yurtd\u0131\u015f\u0131 temsilcilikler \u00e7e\u015fitli vesileler sebebiyle d\u00fczenledikleri etkinliler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla diasporadaki K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerle daha s\u0131k bir araya gelebilir. Yurti\u00e7i ve yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki STK\u2019lar\u0131m\u0131z bu \u015fuurda hareket ederek yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki toplumumuzun t\u00fcm kesimlerini kucaklayan bulu\u015fmalar, s\u00f6yle\u015filer veya k\u00fclt\u00fcr geceler organize edebilir. Ayr\u0131ca temsilciliklerimiz T\u00fcrkiye konsolosluklar\u0131n\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk \u00f6\u011frencilere diploma ve bunun yan\u0131nda hediye takdim edebilir. \u00dcstelik orada ya\u015fayan gen\u00e7ler i\u00e7in KKTC\u2019de \u00fccretsiz gen\u00e7lik kamplar\u0131 d\u00fczenlenebilir.<\/p>\n\n\n\n
Peki bunun bir sonraki ad\u0131m\u0131 ne olmal\u0131d\u0131r? Asl\u0131nda bundan sonra devlete pek de ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir i\u015f d\u00fc\u015fmeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle i\u015f d\u00fcnyas\u0131na ve sanata y\u00f6nelen gen\u00e7lerimizin veya bu sekt\u00f6rde hali haz\u0131rda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n, kuvvetlenen ba\u011flar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc sosyal medyada ve yabanc\u0131 i\u015f ortaklar\u0131yla toplant\u0131lar\u0131nda KKTC\u2019yi zaten tan\u0131tacaklar\u0131na ve ayn\u0131 zamanda yine bu i\u015f ortaklar\u0131yla KKTC\u2019de yat\u0131r\u0131mlar yapmaya y\u00f6neleceklerine inan\u0131yorum. Bu da \u00fclkemizin genel olarak tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131racak, dolay\u0131s\u0131yla da GKRY makamlar\u0131n\u0131n yurtd\u0131\u015f\u0131nda elini zay\u0131flatacakt\u0131r. Zira sizin yabanc\u0131 i\u015f orta\u011f\u0131n\u0131z size ve kabiliyetinize g\u00fcvendi\u011fi i\u00e7in anavatan\u0131n\u0131za yat\u0131r\u0131m yapmak isteyecek ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada y\u00f6netimi olan Rum kesiminin tehditlerine kulak asmayacakt\u0131r ki bunun b\u00f6yle oldu\u011funu kendi \u00e7evremde bilhassa g\u00f6rd\u00fcm. B\u00f6ylece KKTC\u2019ye uygulanan ambargo gittik\u00e7e delinecektir. Sonu\u00e7 olarak da devletimize a\u00e7\u0131l\u0131m \u00e7er\u00e7evesinde sadece ama sadece bu insanlar\u0131m\u0131zla muhabbetini devam ettirmekten ve yat\u0131r\u0131m \u015fartlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmekten ba\u015fka bir g\u00f6rev d\u00fc\u015fmeyecektir ki bu da zaten devletin temel vazifelerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n
Bu ba\u011flamda \u00f6zellikle sanat\u0131n \u00f6nemine vurgu yapmak istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat en saf haliyle bir ruhu ya\u015fatman\u0131n ve bir yeri tan\u0131tman\u0131n en asil yoludur. \u00d6yle ki sanatsal faaliyetlerde bulunan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ve \u00f6zellikle gen\u00e7lerimizin adayla artan etkile\u015fimleri sebebiyle yeni eserlerinde kendi yorumlar\u0131n\u0131 da katarak K\u0131br\u0131s\u2019a \u00f6zg\u00fcn de\u011ferlere daha fazla yer vereceklerine ve hatta bunlar\u0131 da kald\u0131klar\u0131 \u00fclkelerin k\u00fclt\u00fcrleriyle harmanlayarak g\u00fczel bir sentez olu\u015fturacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Bu da ister istemez \u00fclkemizi daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirecektir. Bunun boyutunu daha iyi anlatabilmek ve anlayabilmek i\u00e7in gelin birlikte bir fikir oyunu yapal\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki \u00fcnl\u00fc bir K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk modac\u0131 yeni koleksiyonunda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak adaya has motiflere yer veriyor ve bu koleksiyonunu d\u00fcnyayla payla\u015f\u0131yor. Hatta biz bu tasarlad\u0131\u011f\u0131 k\u0131yafetleri d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc isimlerin \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcyoruz. Sizce bu yeterince reklam de\u011fil midir? Veya hayal edin bu modac\u0131 \u00fclkemizde geni\u015f kapsaml\u0131 bir defile d\u00fczenliyor ve bu defileye yine d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc isimler davet ediliyor. Bundan daha etkili bir tan\u0131t\u0131m olabilir mi? Bir sonraki ad\u0131m olarak bu modac\u0131n\u0131n arkada\u015flar\u0131n\u0131n, mesela \u00fcnl\u00fc \u0130talyan ve Frans\u0131z tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n da KKTC\u2019de defile d\u00fczenledi\u011fini bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc olmaz m\u0131? Bence gayet g\u00fczel olur. Hatta \u00fclkemizde neden moda haftas\u0131 d\u00fczenlenmesin ve uluslararas\u0131 markalar koleksiyonlar\u0131n\u0131 burada tan\u0131tmas\u0131n? Bunun i\u00e7in yeterince uygun mek\u00e2n\u0131m\u0131z var, \u00f6rnek olarak Bellapais. Peki bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z sadece bir fikir oyunu ve hayalden mi ibarettir? Asla de\u011fil. Fakat bu hayallerin ger\u00e7ek olmas\u0131 i\u00e7in \u00fclkece ve millet\u00e7e \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Gelin bir de son olarak diasporadaki siyaset ve akademik hayat\u0131n i\u00e7inde olan insanlar\u0131m\u0131zla neler yapabilece\u011fimize de\u011finelim. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 i\u015f ve sanat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n aksine yurtd\u0131\u015f\u0131nda siyasi veya akademik faaliyette bulunan vatanda\u015flar\u0131m\u0131zla veya gelecekte bulunacak olan gen\u00e7lerimizle devletimiz daha s\u0131k hasbihal ederek m\u00fc\u015fterek hareket edebilir, \u00fclkemizin tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in, mesela AIPAC gibi bir kurulu\u015f vas\u0131tas\u0131yla, ortak lobi faaliyetlerinde bulunabilir. Fakat \u00f6zellikle bu alanlar i\u00e7in bir an \u00f6nce yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flamas\u0131 gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7ok daha uzun vadeli bir planlama istiyor ve me\u015fakkatli bir s\u00fcre\u00e7. Dikkat ederseniz d\u00fcnyada diaspora a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 \u00fclkeleri olan Ermenistan ve \u0130srail\u2019in de benzer bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. O halde, bu \u00fclkelerin ba\u015far\u0131lar\u0131ndan yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n ger\u00e7ekten ola\u011fan\u00fcst\u00fc kazan\u00e7lar getirdi\u011fi sonucuna var\u0131yorsak biz halen neyi bekliyoruz?<\/p>\n\n\n\n
Diyeceksiniz ki, \u201cTamam iyi, g\u00fczel, ho\u015f fakat biz tan\u0131nm\u0131\u015f bir \u00fclke de\u011filiz. \u00dcstelik zaten ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekiyoruz ve T\u00fcrkiye bize destek olmazsa bu i\u015f hepten olmaz.\u201d Bende size \u201cAs\u0131l tan\u0131nmayan bir \u00fclke oldu\u011fumuz i\u00e7in b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131l\u0131ma bir an \u00f6nce gitmemiz \u015fart\u201d cevab\u0131n\u0131 verece\u011fim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n amac\u0131 zaten bu durumu de\u011fi\u015ftirmektir. Ayr\u0131ca bir devlet olman\u0131n erdemi, ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen devletin t\u00fcm unsurlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015farak kamusal hayat\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in gerekli t\u00fcm g\u00f6rev ve vazifelerini ayn\u0131 anda yerine getirebilinmesinden belli olur. Ve \u015fu da bir ger\u00e7ektir ki b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n fazla bir maliyeti yoktur. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye b\u00f6yle bir stratejik politikaya zaten maddi ve manevi her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi verecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ankara zaten KKTC\u2019den bir an \u00f6nce b\u00f6yle at\u0131l\u0131mlar beklemektedir. E\u011fer biz kendimiz samimi olarak KKTC\u2019nin bir devlet oldu\u011funa inan\u0131yorsak h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde bu \u015fuurda hareket ederek elimizdeki t\u00fcm se\u00e7enekleri de\u011ferlendirmeli ve bunlardan \u00fclkemiz i\u00e7in en uygun olanlar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmeliyiz. Zira T\u00fcrkiye\u2019nin bu konudaki \u00fcst\u00fcn gayretinin yan\u0131 s\u0131ra, bu davan\u0131n sahipleri olarak en \u00f6nce biz t\u00fcm imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 seferber etmeliyiz. \u00c7ok k\u0131sa zamanda da bu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n meyve vermeye ba\u015flayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Yeter ki bunun i\u00e7in y\u00fcre\u011fimizi ortaya koyal\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc Roosvelt\u2019in dedi\u011fi gibi: \u201c\u0130nanmak ba\u015farman\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n Son olarak ifade etmek isterim ki bu \u00f6nerilere \u00f6zellikle de devletimize s\u00fcrekli hakaret eden, k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen, su gibi para t\u00fcketen, onca belediyenin t\u00fczel ki\u015filerinin kapat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ama ekonomik sorunlardan da bir o kadar \u015fik\u00e2yet\u00e7i olan ve Bat\u0131y\u0131 \u00f6ve \u00f6ve bitiremeyen kesimin de destek verece\u011fine inan\u0131yorum. Zira b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131l\u0131m egemenli\u011fimizi tart\u0131\u015fmaya a\u00e7maks\u0131z\u0131n bizi diasporan\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu Bat\u0131\u2019ya en az\u0131ndan kalben daha da yakla\u015ft\u0131racak ve ayn\u0131 zamanda \u00f6nceki yaz\u0131mda vurgulad\u0131\u011f\u0131m \u00fcretim odakl\u0131 ekonomik modelle birlikte orta vadede ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lardan prensip itibar\u0131yla kurtaracakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle s\u00f6zlerime son verirken hepinize iyi haftalar ve hay\u0131rl\u0131 Ramazanlar diliyorum.<\/p>\n\n\n\n \u0130ki hafta sonra g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere.<\/p>\n\n\n\n NOT: KKTC\u2019deki sistem kaynakl\u0131 siyasi istikrars\u0131zl\u0131k art\u0131k ta\u015f\u0131namaz hale gelmi\u015ftir. O nedenle sistem de\u011fi\u015fikli\u011fi zaruri olmu\u015ftur. Bir sonraki yaz\u0131m\u0131n konusu bu olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n