\u00d6ylesine ilgin\u00e7 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz ki g\u00fcndem hi\u00e7 bu kadar yo\u011fun olmam\u0131\u015ft\u0131 diyebiliriz. Bu yaz\u0131da bu yo\u011fun g\u00fcndemin sadece en \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klar\u0131 \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle K\u0131br\u0131s\u2019a dair meselelerle ba\u015flayal\u0131m. Malum, ge\u00e7en hafta \u0130svi\u00e7re’nin Cenevre kentinde K\u0131br\u0131s toplant\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti, akabinde Ankara\u2019da 2025 Y\u0131l\u0131 \u0130ktisadi ve Mali \u0130\u015f Birli\u011fi Anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131. Beklenece\u011fi \u00fczere K\u0131br\u0131s toplant\u0131s\u0131nda K\u0131br\u0131s meselesine ili\u015fkin herhangi bir geli\u015fme ya\u015fanmad\u0131, ancak temmuz ay\u0131nda ayn\u0131 formatta yeniden bir araya gelmek \u00fczere iki taraf i\u00e7in de olumlu kararlar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 verimli bir toplant\u0131 oldu. Buna g\u00f6re uzun s\u00fcredir talep edilen yeni ge\u00e7i\u015f kap\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, enerji konusunda i\u015f birli\u011fi gibi konular yer ald\u0131 ki bunlar olumlu geli\u015fmelerdir. Ada\u2019da her iki taraf\u0131n da yarar\u0131na olacak ortak projelere birlikte imza atman\u0131n hi\u00e7bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur; hatta \u201ckazan-kazan\u201d form\u00fcl\u00fc iki halka da yaln\u0131zca fayda sa\u011flayacakt\u0131r. Tabii burada dikkat \u00e7ekilmesi gereken esas konu, federal \u00e7\u00f6z\u00fcm se\u00e7ene\u011finin masaya dahi gelmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131, T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019n\u0131 ve \u00fclke heyetlerini kutluyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplant\u0131da K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn haks\u0131z yere maruz kald\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar net bir \u015fekilde ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fin ilgin\u00e7 yan\u0131, K\u0131br\u0131s toplant\u0131s\u0131 \u00f6ncesinde gazetelerin arkas\u0131na saklanan ideolojik gazetecilerin, klavye delikanl\u0131lar\u0131n\u0131n ve kimi siyasi partilerin halk\u0131 aldatmak \u00fczere federal \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fczerinden yanl\u0131\u015f bilgiler ve bo\u015f umutlar servis etmesidir. Ancak toplant\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bunlar bir anda \u00e7ark edip, hi\u00e7 de y\u00fczleri k\u0131zarmadan \u201cBu toplant\u0131dan pek bir \u015fey beklemenin hayalperestlik olaca\u011f\u0131n\u0131 ama yine de diyalo\u011fun kopmamas\u0131 ad\u0131na, ileri bir tarihte federal m\u00fczakereler i\u00e7in yap\u0131c\u0131 bir iklim yaratma konusunda \u00f6nemli\u201d oldu\u011funu vurgulad\u0131lar. Yahu, siyaseti ve uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr\u00fc okumakta bu kadar m\u0131 noksan ve pi\u015fkin olunur? Dahas\u0131, bu baz\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan kasten yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu kadar m\u0131 manip\u00fclatif olunur?<\/p>\n\n\n\n
Bak\u0131n\u0131z, toplant\u0131dan \u00f6nce Say\u0131n Tatar ile Hristodulidis\u2019in yeni s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmesi \u00fczerine, bu \u00e7evreler bunu \u201chayalperestlik\u201d olarak nitelemi\u015fti. Peki, toplant\u0131 sonras\u0131 bu ad\u0131m\u0131n at\u0131lacak olmas\u0131n\u0131 neden tebrik etmiyor ya da en az\u0131ndan bu duruma sevinmiyorlar?<\/p>\n\n\n\n
Her zaman s\u00f6yledi\u011fimiz \u00fczere \u00fclkemizin en b\u00fcy\u00fck eksikli\u011fi, bar\u0131\u015f\u0131 arzulayan \u00e7evrenin d\u00e2hilinde ak\u0131l ve mant\u0131k sahibi siyasi \u015fahsiyetlerin ve gazetecilerin olmamas\u0131d\u0131r. Elbette K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n yeniden birle\u015fmesi bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan yanl\u0131\u015f da olsa talep edilebilir; fakat bunu alg\u0131 ve yalanlarla de\u011fil, ancak do\u011fru arg\u00fcmanlarla yapars\u0131n\u0131z. Aksi halde g\u00fcn\u00fcn sonunda kimse sizi ciddiye almaz ve art\u0131k alm\u0131yor da.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6ylece gelelim Ankara\u2019da imzalanan anla\u015fmaya. Bu anla\u015fmay\u0131 ele\u015ftiren o kadar \u00e7ok \u201ckanaat \u00f6nderi\u201d oldu ki, bunlar\u0131n ortak \u00f6zelli\u011fi ne yaz\u0131k ki KKTC\u2019yi h\u00e2l\u00e2 benimsememi\u015f olmalar\u0131. \u00dcz\u00fclerek g\u00f6r\u00fcyoruz ki bu kesim, \u00fclkenin siyasi solunu temsil etmektedir. Tabii sosyalistlikle hi\u00e7bir ili\u015fkisi olmayan bu \u00e7evrenin anla\u015fma kapsam\u0131nda devam eden okul tadilatlar\u0131n\u0131n bitirilmesinden, yeni okullar\u0131n in\u015fa edilmesinden, 500 Yatakl\u0131 Lefko\u015fa Hastanesi ba\u015fta olmak \u00fczere \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli yerlerinde sa\u011fl\u0131k tesislerinin kurulmas\u0131ndan, yeni Y\u00fcksek Mahkeme yerle\u015fkesi ve b\u00f6lgesel mahkeme binalar\u0131n\u0131n kazand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan, sosyal konut projelerinin hayata ge\u00e7irilmesinden, KIB-TEK\u2019in modernizasyonunun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinden, hibe programlar\u0131n\u0131n devreye al\u0131nmas\u0131ndan, narenciye projesinin ba\u015flamas\u0131ndan, refah art\u0131r\u0131c\u0131 bireysel programlar\u0131n uygulanmas\u0131ndan, yeni yollar\u0131n yap\u0131m\u0131ndan, spor altyap\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesinden ve T\u00fcrkiye\u2019den elektri\u011fin temin edilmesinden rahats\u0131z olduklar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yoksa kim neden b\u00f6yle bir anla\u015fmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ks\u0131n?<\/p>\n\n\n\n
Tabii ki bu anla\u015fma yetersiz kalabilir ve elbette h\u00fck\u00fcmeti hatalar\u0131 nedeniyle ele\u015ftirebilirsiniz. Ancak burada b\u00fcy\u00fck bir gayret g\u00f6steriliyor. Buna kar\u015f\u0131n malum \u00e7evrelerin tek yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey \u00fclkenin enerjisini bo\u015fa harcamak, halka umutsuzluk a\u015f\u0131lamak, \u00fclkeyi karalamak ve b\u00f6ylece me\u015fruiyetini sorgulatmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
O halde yeri gelmi\u015fken soral\u0131m: Bu anla\u015fmay\u0131, \u00fclkenin durumunu ve gidi\u015fat\u0131n\u0131 ele\u015ftirenlerin ba\u015f\u0131nda gelen partiler bundan birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce h\u00fck\u00fcmette de\u011fil miydi? Madem ele\u015ftirdikleri kadar duyarl\u0131lard\u0131, neden o zaman \u00fclkenin gidi\u015fat\u0131na olumlu y\u00f6nde m\u00fcdahale etmediler de bug\u00fcn \u00fclkenin mevcudiyetini sorguluyorlar?<\/p>\n\n\n\n
Do\u011frusu, burada as\u0131l meselenin ba\u015fka oldu\u011funa inan\u0131yorum. Bu \u00e7evrelerin anla\u015fmadan rahats\u0131z olmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedeni, projeler hayata ge\u00e7irilip \u00fclkenin olumlu gidi\u015fat\u0131 i\u00e7in ad\u0131mlar at\u0131l\u0131rken kendilerinin h\u00fck\u00fcmette olmamas\u0131 ve bu projelerin finansman\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019den tahsil edilmesidir. Bunun yan\u0131nda as\u0131l b\u00fcy\u00fck rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, art\u0131k para ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n amaca ba\u011fl\u0131 olarak tahsis edilmesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, onlar\u0131n i\u015flerine gelmiyor. Bunun ad\u0131n\u0131 do\u011fru koymak laz\u0131m; yoksa analizler isabetli olmaz, yaygaran\u0131n ger\u00e7ek amac\u0131 da gizli kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Son 1,5 hafta i\u00e7erisinde bir di\u011fer \u00f6nemli geli\u015fme de eski Ba\u015fbakan Say\u0131n H\u00fcseyin \u00d6zg\u00fcrg\u00fcn\u2019\u00fcn \u00fclke siyasetine olas\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne dair geli\u015fmelerdir. Bu konuyu kendi muhatab\u0131m\u0131za sordu\u011fumuzda, bu haberler bize do\u011fruland\u0131. Elbette konu hakk\u0131nda \u015fimdiden \u00e7ok fazla yorum yapmak do\u011fru olmaz. Fakat Say\u0131n \u00d6zg\u00fcrg\u00fcn\u2019\u00fcn \u00fclkeye d\u00f6nmesi olumlu bir geli\u015fme olacakt\u0131r. Dikkat ederseniz kendisi yaln\u0131zca UBP i\u00e7erisinde de\u011fil, eski koalisyon orta\u011f\u0131 partiler taraf\u0131ndan da sayg\u0131 duyulan bir isimdir. B\u00fct\u00fcnle\u015ftirici ve yap\u0131c\u0131 tarz\u0131 her zaman takdir edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zellikle cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi \u00f6ncesi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ince bir hesab\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu da kolayca anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Bunun yan\u0131nda, Say\u0131n \u00d6zg\u00fcrg\u00fcn\u2019\u00fcn \u0130stanbul\u2019da ya\u015f\u0131yor oldu\u011funun yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrkiye devlet yetkilileriyle olduk\u00e7a iyi ili\u015fkileri bulundu\u011funun da vurgulanmas\u0131 faydal\u0131 olacakt\u0131r. Ancak bu konu \u015fimdilik UBP\u2019nin kendi i\u00e7 meselesi oldu\u011fu i\u00e7in hakk\u0131nda daha fazla yorum yapmak do\u011fru olmaz. Fakat \u015funu pe\u015finen s\u00f6yleyebiliriz: KKTC bir hukuk devletidir ve Say\u0131n \u00d6zg\u00fcrg\u00fcn hakk\u0131nda \u00e7\u0131kan olumsuz haberler herhangi bir mahkeme karar\u0131yla kan\u0131tlanmam\u0131\u015ft\u0131r; kendisi hakk\u0131nda verilmi\u015f herhangi bir kesin h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kendisine a\u011f\u0131r ithamlarda bulunmak hem gereksiz hem de kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan bir tutumdur. Daha do\u011frusu, kulaktan dolma bilgilerle yap\u0131lan yarg\u0131s\u0131z infazd\u0131r. Bu \u00fclkede varsay\u0131mlarla ve \u00f6n yarg\u0131larla yakla\u015f\u0131m\u0131n nelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece \u00f6nceki paragraflarda verdi\u011fimiz \u00f6rneklerden dahi g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n
Bu arada \u00f6n yarg\u0131lardan bahsetmi\u015fken, \u00fclkede bir haftad\u0131r s\u00fcren okullarda ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc serbestisi tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ve bununla birlikte s\u00f6z\u00fcm ona laiklik meselesinin ortal\u0131\u011f\u0131 kas\u0131p kavurdu\u011fundan bahsetmemek olmaz. \u015eahit oldu\u011fumuz \u00fczere kimi partilerin uzant\u0131s\u0131 olan e\u011fitim sendikalar\u0131 i\u015fi g\u00fcc\u00fc b\u0131rakm\u0131\u015f, kendi alanlar\u0131yla ilgilenmeyi unutmu\u015f, siyasetin derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler ve ortal\u0131\u011f\u0131 adeta sava\u015f alan\u0131na \u00e7evirmi\u015fler. Neymi\u015f efendim, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc serbestisi laikli\u011fe ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe ayk\u0131r\u0131ym\u0131\u015f. Peki, hangi Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fckten bahsediyoruz? Alt\u0131 ilkeden bahsediyorsan\u0131z bu konuda ciddi derecede yan\u0131l\u0131yorsunuz. Ama mesele tatl\u0131 su Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ise yani Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bir kadehle Bat\u0131l\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergilemekten ibaret san\u0131yorsan\u0131z, o ayr\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7i ilgin\u00e7tir, bunlar hani kendilerini Bat\u0131l\u0131 ve medeni insanlar olarak say\u0131yorlard\u0131? Yeri geldi\u011finde \u201cG\u00fcney\u2019le birle\u015felim, AB \u00fcyesi olal\u0131m, biz Bat\u0131l\u0131y\u0131z\u201d naralar\u0131 atanlar, mesele \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere gelince nas\u0131l da kendilerini ele veriyorlar. Bat\u0131\u2019n\u0131n hemen her \u00fclkesinde ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmak bir dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olarak kabul edilirken; n\u00fcfusun ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan bir \u00fclkede, 2025 y\u0131l\u0131nda ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn okullarda yasaklanmas\u0131 cehaletin ve geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6stergesi de\u011filse nedir?<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca laiklik, esasen devletin din konusunda tarafs\u0131z kalmas\u0131 demektir. Yani devlet ne bir dini dayat\u0131r ne de bir dini inanc\u0131 yasaklar. Bu \u00e7er\u00e7evede bir \u00f6\u011frenci kendi inanc\u0131 gere\u011fi ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmak istiyorsa ve bunu bask\u0131 alt\u0131nda olmadan yap\u0131yorsa, laiklik ilkesi bunu yasaklamaz. Aksine, bu bireysel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. H\u00e2l b\u00f6yleyken bu ki\u015filer hangi laiklikten bahsediyor? \u0130\u015fte kulaktan dolma bilgilerle g\u00fcndem yaratmak b\u00f6yle bir \u015fey. Bunlar maalesef \u00f6zde de\u011fil s\u00f6zde laik, s\u00f6zde Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc, s\u00f6zde Bat\u0131l\u0131… Ama her \u015feyden \u00f6nce bunlar zaman\u0131n \u00e7ok gerisinden gelen, \u015fark kurnazl\u0131klar\u0131na Bat\u0131l\u0131 k\u0131l\u0131f ge\u00e7iren kesimdir. Bat\u0131\u2019da bunlar\u0131 adam yerine bile koymazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ki\u015filer, temsil ettikleri partiler gibi yaln\u0131zca i\u015flerine gelen arg\u00fcman\u0131 \u00fcretirler ve ne yaz\u0131k ki art\u0131k \u00e7\u00fcr\u00fcmeye y\u00fcz tutmu\u015f bir zihniyeti temsil ederler.<\/p>\n\n\n\n
Bu konuyu burada kapatarak T\u00fcrkiye\u2019deki geli\u015fmelere ge\u00e7meden \u00f6nce, KKTC\u2019yi de do\u011frudan ilgilendiren T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 (TDT) konusuna k\u0131saca de\u011finelim. Bak\u0131n\u0131z, federal \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn h\u00e2l\u00e2 hayata ge\u00e7ebilece\u011fini savunan ve Cenevre\u2019deki hezeyandan bile ders \u00e7\u0131karmayanlar\u0131n, TDT\u2019yi en ba\u015f\u0131ndan beri k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeleri elbette tesad\u00fcf de\u011fildir. TDT, mevcut uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcrde \u2013\u00f6zellikle \u00e7ok kutuplu d\u00fcnyaya ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde, transatlantik ili\u015fkilerin gerildi\u011fi bu d\u00f6nemde ve Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 nedeniyle enerji arz\u0131 sorunu ya\u015fayan Avrupa Birli\u011fi (AB) i\u00e7in\u2013 \u00f6nemli bir konuma sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
Neden mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu organizasyona \u00fcye devletler, gerek co\u011frafi konumlar\u0131 ve farkl\u0131 medeniyetler aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olma g\u00f6revleri gerekse do\u011fal kaynak zenginlikleri nedeniyle Bat\u0131 ve \u00f6zellikle de k\u00fcresel sahnede yeniden pozisyon almaya \u00e7al\u0131\u015fan, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba g\u00f6steren Avrupa Birli\u011fi i\u00e7in hayati \u00f6nemdedir.<\/p>\n\n\n\n
Mesela dikkat ederseniz, Avrupa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula von der Leyen, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce \u201cdikta rejimi\u201d olarak niteledi\u011fi ve ciddiye almad\u0131\u011f\u0131 Azerbaycan\u2019la s\u0131k\u0131 ili\u015fkiler kurmak i\u00e7in yo\u011fun bir \u00e7aba i\u00e7inde. Br\u00fcksel ile Bak\u00fc aras\u0131nda heyetler gidip geliyor, Azerbaycan hakk\u0131nda \u00f6v\u00fcc\u00fc s\u00f6zler sarf ediliyor. Bu da asl\u0131nda, G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n AB \u00fcyesi olmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan ve K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkleri bug\u00fcne dek hep aldatan Bat\u0131\u2019n\u0131n, k\u00fcresel \u00e7apta ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve tamamen \u00e7\u0131kar odakl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n\n\n\n
Azerbaycan, TDT i\u00e7inde KKTC\u2019nin tam \u00fcyeli\u011fini en \u00e7ok savunan \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda geliyor. T\u00fcm bunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n \u0130lham Aliyev\u2019in KKTC\u2019yi uzun vadede tan\u0131yacaklar\u0131na dair verdi\u011fi taahh\u00fct art\u0131k \u00e7ok daha farkl\u0131 bir a\u011f\u0131rl\u0131k kazan\u0131yor. Ayn\u0131s\u0131 \u00d6zbekistan i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u00d6rne\u011fin, \u00d6zbekistan Cumhurba\u015fkan\u0131 \u015eevket Mirziyoyev\u2019in Paris\u2019te Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron taraf\u0131ndan en \u00fcst d\u00fczeyde ve \u00f6zel bir \u015fekilde a\u011f\u0131rlanmas\u0131, Macron\u2019un \u00d6zbek\u00e7e konu\u015fmas\u0131 bunun \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011fidir. Her ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir detay gibi g\u00f6r\u00fcnse de bu \u00c9lys\u00e9e Saray\u0131\u2019nda nadir rastlanan bir durumdur ve diplomaside bu t\u00fcr jestlerin etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ten k\u00fcresel g\u00fcce evrilen ve Avrupa Birli\u011fi nezdinde \u2013\u00f6zellikle Almanya ve Polonya \u00f6zelinde\u2013 b\u00fcy\u00fck bir konuma sahip olan T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra, b\u00f6ylesi \u00fclkelerle KKTC\u2019nin ayn\u0131 te\u015fkilatta yer almas\u0131, KKTC\u2019nin egemen e\u015fitlik talebini uzun vadede \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konuma ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. TDT, hen\u00fcz potansiyelinin ba\u015f\u0131nda bir te\u015fkilatt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki TDT, daha fazla kurumsalla\u015ft\u0131k\u00e7a ve etki alan\u0131n\u0131 geni\u015flettik\u00e7e \u2013ki mevcut konjonkt\u00fcr bunun uzun s\u00fcrmeyece\u011fini g\u00f6steriyor\u2013 KKTC\u2019nin \u00fcyeli\u011fi de o \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nem kazanacak ve K\u0131br\u0131s meselesine \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olumlu etkiler sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu geli\u015fmeler ortadayken birileri \u00e7\u0131k\u0131p da h\u00e2l\u00e2 bunu ink\u00e2r edecekse, art\u0131k yapacak pek bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6ylelikle gelelim \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu\u2019nun tutuklan\u0131p g\u00f6revine son verilmesine. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu konu bir\u00e7ok yerde tek tarafl\u0131 ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan her analizin ya yetersiz ya da eksik kald\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. \u015e\u00f6yle ki, b\u00fcy\u00fck resmi g\u00f6rmek i\u00e7in baz\u0131 olgular\u0131 do\u011fru tespit etmek ve yerli yerine oturtmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin, Say\u0131n \u0130mamo\u011flu\u2019nun tutuklanmas\u0131 bir\u00e7ok muhalif \u00e7evre taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n bir \u201csiyasi darbe\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u015feklinde yans\u0131t\u0131l\u0131rken \u015fu soruyu sormak laz\u0131m: T\u00fcrkiye\u2019de g\u00fcnlerdir s\u00fcren protestolar neredeyse Gezi Park\u0131 olaylar\u0131n\u0131 aratmayacak boyutta devam etmektedir. \u00dcstelik Say\u0131n \u0130mamo\u011flu\u2019nun tutuklanmas\u0131, Say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardaki y\u00fckseli\u015fiyle benzerlik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Peki, bu durumda siyasi manevralar\u0131yla ad\u0131ndan s\u0131k\u00e7a s\u00f6z ettiren ve siyasi zek\u00e2s\u0131 ile son \u00e7eyrek as\u0131rd\u0131r \u00f6ne \u00e7\u0131kan Say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n, bu tarz bir geli\u015fmeden kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Samimi olan herkes, bu sorunun cevab\u0131n\u0131n net bir \u015fekilde \u201chay\u0131r\u201d oldu\u011funu bilir.<\/p>\n\n\n\n
Devam edelim. Say\u0131n \u0130mamo\u011flu, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi 3 y\u0131l sonra yap\u0131lacak olmas\u0131na ra\u011fmen, neden son haftalarda adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 adeta yang\u0131ndan mal ka\u00e7\u0131r\u0131r gibi ortaya att\u0131? Acaba adaletten ka\u00e7mak m\u0131 istedi? \u00c7\u00fcnk\u00fc dikkatle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Say\u0131n \u0130mamo\u011flu hakk\u0131nda olduk\u00e7a ciddi iddialar bulunmaktad\u0131r. Yoksa bayram de\u011fil seyran de\u011fil, bu tela\u015f neden? Ayr\u0131ca son aylarda bir belediye ba\u015fkan\u0131 olarak akla mant\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan \u015fekilde \u015fehir \u015fehir gezmesi, mitingler d\u00fczenlemesi de bu stratejinin bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir. \u00dcstelik \u00f6v\u00fcp bitiremedikleri ve halka \u201ca\u00e7 karn\u0131n\u0131z\u0131 doyurduk\u201d gibi tepeden s\u00f6ylemlerle sunduklar\u0131 kent lokantalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda proje karnesi hi\u00e7 de parlak olmayan birinin, ba\u015fka \u015fehirlerde ne i\u015fi vard\u0131r? T\u00fcrkiye\u2019de veya d\u00fcnyada bu tarz bir \u00f6rnek var m\u0131?<\/p>\n\n\n\n
Hat\u0131rlayal\u0131m: Say\u0131n Erdo\u011fan, yakla\u015f\u0131k bir ay \u00f6nce AK Parti 8. Ola\u011fan Kongresi\u2019nde \u201cKay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 siyaset yapma ve kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonomi d\u00f6nemi art\u0131k kapanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131. Bu da Say\u0131n \u0130mamo\u011flu hakk\u0131nda yasal s\u00fcrecin zaten bilindi\u011fini, en az\u0131ndan siyasi \u00e7evreler taraf\u0131ndan fark\u0131nda olundu\u011funu g\u00f6stermektedir. Zaten kamuoyunun da bildi\u011fi \u00fczere, \u0130mamo\u011flu hakk\u0131nda s\u00fcregelen bir yarg\u0131 s\u00fcreci vard\u0131; bunu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak laz\u0131m. Bu \u015fartlar alt\u0131nda \u015fimdiden cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak hangi akla hizmettir?<\/p>\n\n\n\n
Bunun yan\u0131nda, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l \u0130Y\u0130 Parti eski Genel Ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Meral Ak\u015fener ile Say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrpriz g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi ve Ak\u015fener\u2019in belediye se\u00e7imlerinden hemen sonra yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 da unutmayal\u0131m: \u201cSe\u00e7ilmesine vesile oldu\u011fumuz ki\u015filerin kocaman birer h\u0131rs\u0131z oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ekti\u011fimiz ac\u0131lar\u0131 anlatmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u201d Peki, \u00f6ncesinde \u0130mamo\u011flu ile neredeyse etle t\u0131rnak gibi olan Ak\u015fener, neden bu a\u00e7\u0131klamadan sonra siyasetten tamamen \u00e7ekildi? \u00dcstelik \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi hakk\u0131nda gerek usuls\u00fczl\u00fck gerekse belediye kadrosunun ter\u00f6re destek verdi\u011fi iddialar\u0131yla zaten y\u0131llard\u0131r incelemeler y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n
Dahas\u0131, adayl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in son g\u00fcnlerde bir \u00f6n se\u00e7im takvimi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Mansur Yava\u015f\u2019\u0131n kar\u015f\u0131 adayl\u0131\u011f\u0131 konu\u015fulurken, Say\u0131n \u0130mamo\u011flu\u2019nun tek aday olarak se\u00e7ime girmesi nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir? \u00dcstelik bu adayl\u0131k ne kendi partisinde ne de muhalif medyada ve sosyal medyada geni\u015f bir mutabakatla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fken. Kendisinin, \u00e7evresi taraf\u0131ndan bile \u201cg\u00fc\u00e7 zehirlenmesi\u201d olarak tan\u0131mlanan fevri \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131, PKK\u2019ya yak\u0131n durdu\u011fu alg\u0131s\u0131 ve samimi Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcler taraf\u0131ndan tepkiyle kar\u015f\u0131lanan baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131 varken, bu olaylar ya\u015fan\u0131r ya\u015fanmaz nas\u0131l oldu da her \u015fey tersine d\u00f6nd\u00fc ya da d\u00f6nd\u00fcr\u00fcld\u00fc?<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan CHP\u2019nin i\u00e7 meselesi olan bu adayl\u0131k s\u00fcrecinde, \u00f6n se\u00e7imde CHP \u00fcyeli\u011fi aranmaks\u0131z\u0131n her vatanda\u015f\u0131n oy kullanabilecek olmas\u0131 kural\u0131 neyle izah edilebilir? Demek ki Say\u0131n \u0130mamo\u011flu\u2019nu destekleyen \u00e7evreler, kendi partisinden \u00e7ok daha geni\u015f bir zemine yay\u0131lm\u0131\u015f durumda. Son yerel se\u00e7imlerde Say\u0131n Ba\u015fak Demirta\u015f\u2019\u0131n, \u0130mamo\u011flu\u2019nun kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cKent Uzla\u015f\u0131s\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda son anda adayl\u0131ktan \u00e7ekilmesi bununla do\u011frudan ili\u015fkili de\u011fil midir?<\/p>\n\n\n\n
Pazar g\u00fcn\u00fc milyonlarca insan\u0131n \u00f6yle ya da b\u00f6yle sokak olaylar\u0131 ve alg\u0131 operasyonlar\u0131 e\u015fli\u011finde Say\u0131n \u0130mamo\u011flu i\u00e7in oy kullanmas\u0131, b\u00f6ylece erken se\u00e7im \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirilmesi ve T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin me\u015fruiyetinin sorgulanmas\u0131 bir strateji de\u011filse nedir?<\/p>\n\n\n\n
Her \u015feyi bir kenara koyal\u0131m: T\u00fcrkiye\u2019nin, uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel konjonkt\u00fcr\u00fcn lehine ama bir o kadar da karma\u015f\u0131k oldu\u011fu bir d\u00f6nemde bu olaylar\u0131n ya\u015fanmas\u0131, kimin i\u015fine yarayacakt\u0131r?<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm olgular\u0131 ayn\u0131 anda tartt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda inan\u0131yorum ki sonu\u00e7 netlik kazanacakt\u0131r ve hatta g\u00fcn gibi ortadad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Tabii, T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti her konuda hakl\u0131 m\u0131? Elbette hay\u0131r! Ele\u015ftirilecek bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fc vard\u0131r. Ancak burada ortaya \u00e7\u0131kan kabar\u0131k su\u00e7 dosyas\u0131n\u0131 do\u011frudan h\u00fck\u00fcmete mal etmek ne akla ne vicdana ne de mant\u0131\u011fa s\u0131\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hem h\u00fck\u00fcmetin hem de ana muhalefetin en \u00e7ok ele\u015ftirilece\u011fi bir konu varsa, o da \u015fudur: T\u00fcrkiye\u2019de PKK\u2019l\u0131lar\u0131n s\u00f6zde \u201cK\u00fcrdistan\u201d hayalini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in birbiri ard\u0131na projeler \u00fcretip uygulamaya ge\u00e7mesi ve T\u00fcrklerin kendi \u00f6z yurdunda kendini garip ve yaln\u0131z hissetmesidir. Bu konuda edindi\u011fimiz bilgilere g\u00f6re, ince ve dikkatli bir strateji y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyormu\u015f. \u015eimdilik bu konu hakk\u0131nda fazla yorum yapmayal\u0131m, devlet akl\u0131na g\u00fcvenelim. Ancak \u00fcmit ederiz ki bu s\u00fcrecin sonu, ge\u00e7mi\u015fteki \u201ca\u00e7\u0131l\u0131m s\u00fcreci\u201dne benzemez.<\/p>\n\n\n\n
Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak \u015fu geli\u015fmelere de dikkat \u00e7ekmekte fayda var: \u0130ran, son d\u00f6nemde hem T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019ndan (TDT) hem T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye ba\u015fta olmak \u00fczere Azerbaycan ve b\u00f6lge genelinde \u2013hatta k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte\u2013 artan n\u00fcfuzundan hem de TRT Fars\u00e7an\u0131n yay\u0131nlar\u0131ndan fazlas\u0131yla rahats\u0131z. T\u00fcrkistan\u2019la T\u00fcrkiye ve Azerbaycan aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc vazifesi g\u00f6ren, y\u00fczy\u0131llar boyunca T\u00fcrk hanedanlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ve \u015fu anki y\u00f6netiminin de Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc olmas\u0131na ra\u011fmen \u0130ran bu ileti\u015fim hatt\u0131n\u0131 kesmenin pe\u015findedir. Bat\u0131 ve Do\u011fu T\u00fcrk Devletleri aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 zay\u0131flatmak ad\u0131na, \u00fclkenin n\u00fcfusunun neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131 te\u015fkil eden ve bu ba\u011f\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan T\u00fcrk n\u00fcfus \u00fczerinden politikalar geli\u015ftirmekte, bask\u0131lar\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6yle ki, Azerbaycan ve T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131nda yer alan Bat\u0131 ve Do\u011fu Azerbaycan Eyaleti\u2019ne, \u0130ran rejimi \u00e7ok say\u0131da K\u00fcrt n\u00fcfusu yerle\u015ftirerek b\u00f6lgenin demografik yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Neyse ki b\u00f6lgedeki T\u00fcrkler \u2013t\u0131pk\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz hafta sonu Urmu \u015fehrinde oldu\u011fu gibi\u2013 y\u00fcz binler halinde sokaklara \u00e7\u0131karak bu gidi\u015fata y\u00fcksek sesle dur demi\u015ftir. \u0130ran, b\u00f6ylelikle belki de en istemedi\u011fi \u015feyi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, uyuyan T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fini kendi topraklar\u0131nda uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu konuya ili\u015fkin daha detayl\u0131 de\u011ferlendirmemi, Daily Sabah i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m ve d\u00fcn yay\u0131mlanan yaz\u0131mda okuyabilirsiniz: https:\/\/www.dailysabah.com\/opinion\/op-ed\/fear-factor-how-rise-of-turkiye-shakes-neighbors-confidence. <\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle bu haftaki yaz\u0131y\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle bitirmek istiyorum:<\/p>\n\n\n\n