Yakla\u015f\u0131k bir hafta \u00f6nce Cumhuriyet Yerle\u015fkesi\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 g\u00f6rkemli bir t\u00f6renle ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Devletin zirvesini tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplayan, mimarisiyle dikkat \u00e7eken bu yerle\u015fke yaln\u0131zca K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131na de\u011fil, kader birli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z T\u00fcrk milletinin tamam\u0131na ve bu merkezi kullanacak herkese hay\u0131rl\u0131 olsun. <\/p>\n\n\n\n
KKTC\u2019ye yak\u0131\u015fan, \u00e7a\u011fda\u015f devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tan bir eser ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yerle\u015fkenin hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131nda in\u015fas\u0131 s\u00fcren Millet Bah\u00e7esi, cami, k\u00fct\u00fcphane ve Y\u00fcksek Mahkeme binas\u0131n\u0131n da tamamlanmas\u0131yla birlikte Lefko\u015fa\u2019n\u0131n merkezinden ba\u015flayarak t\u00fcm Ada\u2019ya hitap eden benzersiz bir ya\u015fam, y\u00f6netim ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131 kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu vizyonun hayata ge\u00e7mesi siyasi akl\u0131 derinle\u015ftirip gen\u00e7li\u011fin ufkunu ve toplumun sosyok\u00fclt\u00fcrel bilincini geni\u015fletirken, KKTC\u2019ye uluslararas\u0131 d\u00fczeyde bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve kozmopolit bir hava katacakt\u0131r. \u0130\u015fte modern ve \u00e7a\u011fda\u015f bir devlete yak\u0131\u015fan yat\u0131r\u0131m anlay\u0131\u015f\u0131 tam olarak budur. Yeri gelmi\u015fken buradan tiyatro oyunlar\u0131 ve operalara ev sahipli\u011fi yapabilecek bir k\u00fclt\u00fcr merkezinin in\u015fas\u0131n\u0131n da yerle\u015fke i\u00e7in de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini \u00f6neriyoruz; b\u00f6yle bir yap\u0131, alana farkl\u0131 bir zenginlik katacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan, yerle\u015fkenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na her siyasi g\u00f6r\u00fc\u015ften liderin kat\u0131lmas\u0131 ve verilen mesajlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclenin aksine olduk\u00e7a itidalli olmas\u0131, \u00f6zellikle tansiyonun y\u00fcksek oldu\u011fu bu d\u00f6nemde son derece olumlu bir geli\u015fmedir.<\/p>\n\n\n\n
Elbette Cumhuriyet Yerle\u015fkesi\u2019ne dair baz\u0131 ele\u015ftiriler de olmu\u015ftur. Bunlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 mesnetsizdir. Ancak \u00f6zellikle sosyal altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 tamamlanmadan b\u00f6yle bir yerle\u015fkenin in\u015fa edilmesi y\u00f6n\u00fcndeki bir ele\u015ftiri zamanlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan makul bir noktaya temas etmektedir. Lakin unutulmamal\u0131d\u0131r ki bu yap\u0131 yaln\u0131zca bir devlet yerle\u015fkesi de\u011fil; cephelerin yeniden hareketlendi\u011fi, diplomatik m\u00fczakerelerin yeniden tart\u0131\u015f\u0131lmaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde KKTC\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve egemenli\u011fini sembolize eden stratejik bir duru\u015ftur. Uluslararas\u0131 bas\u0131nda ve \u00f6zellikle G\u00fcney bas\u0131n\u0131nda \u00e7\u0131kan man\u015fetler bu yat\u0131r\u0131m\u0131n etkisini fazlas\u0131yla teyit etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
KKTC’nin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fck\u00e7e t\u00fcm sosyal ve altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 zaten esas al\u0131nacakt\u0131r. Kald\u0131 ki bug\u00fcn \u00fclke, tarihinin belki de en verimli proje siyasetinin i\u00e7indedir. H\u00fck\u00fcmeti bu noktada tebrik etmek gerekir: Ankara-Lefko\u015fa hatt\u0131 adeta bir \u201csu yolu\u201dna d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Hayali dahi kurulamayan, on y\u0131llarca ertelenen ya da yar\u0131m b\u0131rak\u0131lan projeler tek tek hayata ge\u00e7irilmektedir. \u00d6yle ki \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131l i\u00e7inde KKTC\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131n gereklerine uygun hastanelerin, modern e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n, \u00e7evre dostu yollar\u0131n, k\u00f6pr\u00fclerin, t\u00fcnellerin ve cazibe merkezlerinin y\u00fckselece\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kalk\u0131nma hamlesine tan\u0131kl\u0131k edece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n
Cumhuriyet Yerle\u015fkesi\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131yla e\u015f zamanl\u0131 olarak yakla\u015f\u0131k bir hafta \u00f6nce havac\u0131l\u0131k, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST-KKTC de kap\u0131lar\u0131n\u0131 halka a\u00e7t\u0131. Maksad\u0131n\u0131 a\u015fan boykot \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen festival \u00e7eyrek milyon ziyaret\u00e7iyi a\u011f\u0131rlad\u0131. Nitekim bu kat\u0131l\u0131m d\u00fczeyinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere TEKNOFEST yaln\u0131zca bir havac\u0131l\u0131k ve teknoloji etkinli\u011fi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131 taraf\u0131ndan benimsenen bir vizyonun ilan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Siyasetten kalk\u0131nmaya, gen\u00e7likten toplumsal yap\u0131ya kadar bir\u00e7ok boyutu bulunan bu organizasyonda Baykar Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve festivali d\u00fczenleyen T3 Vakf\u0131\u2019n\u0131n M\u00fctevelli Heyeti Ba\u015fkan\u0131 Sel\u00e7uk Bayraktar\u2019\u0131n \u201cKKTC\u2019yi bir teknoloji \u00fcss\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fiz\u201d \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n\n\n\n
Devlet yetkilileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda y\u0131llard\u0131r \u00fclkenin potansiyeline ve g\u00fc\u00e7l\u00fc e\u011fitim altyap\u0131s\u0131na at\u0131fla bu k\u00f6\u015fede \u00f6nerdi\u011fimiz \u00fczere, KKTC\u2019nin bir teknoloji merkezi h\u00e2line getirilmesi y\u00f6n\u00fcnde at\u0131lan ad\u0131mlar art\u0131k devlet politikas\u0131 niteli\u011fi kazan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bu bir devrimdir. Zira g\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojide varsan\u0131z, medeni d\u00fcnyada s\u00f6z sahibisiniz. Art\u0131k b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar da devrimler de teknoloji \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Teknoloji, insan ya\u015fam\u0131n\u0131n her alan\u0131na n\u00fcfuz etmi\u015f, \u00e7ok boyutlu bir \u201coyun de\u011fi\u015ftirici\u201ddir. \u00dcstelik dijital teknoloji do\u011fas\u0131 gere\u011fi ambargo tan\u0131maz, fiziksel s\u0131n\u0131rlara ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Bu nedenle uluslararas\u0131 izolasyonu delmenin en etkili ve kal\u0131c\u0131 yolu teknolojiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fiziksel teknolojilerde bile fark yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda k\u00fcresel yat\u0131r\u0131mc\u0131 ve kullan\u0131c\u0131 ilgisi t\u00fcm engelleri a\u015farak sizi bulur.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada dijital teknolojinin \u015fimdiden Ada\u2019n\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. KKTC, giderek daha fazla dijital g\u00f6\u00e7meni ve bununla birlikte yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 kendine \u00e7ekmektedir. G\u00fcney K\u0131br\u0131s, Yunanistan ve Avrupa Birli\u011fi bu s\u00fcreci yava\u015flatmak ad\u0131na \u00e7e\u015fitli giri\u015fimlerde bulunsa da dijitalle\u015fmenin elle tutulamaz do\u011fas\u0131 nedeniyle bu gidi\u015fat\u0131 durdurmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00d6yle ki baz\u0131 Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri KKTC\u2019yi tan\u0131mad\u0131klar\u0131 h\u00e2lde, kamu yay\u0131n organlar\u0131yla K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131n\u0131 s\u00f6zde \u201c\u00e7al\u0131\u015fma ve ya\u015fam \u015fartlar\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck b\u00f6lge\u201d olarak g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna paralel olarak G\u00fcney h\u00fck\u00fcmeti, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan da tan\u0131nan Ta\u015f\u0131nmaz Mal Komisyonu\u2019nun i\u015flevi ve KKTC hukuk sisteminin me\u015fruiyeti a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadayken, m\u00fclkiyet konusu \u00fczerinden yat\u0131r\u0131mc\u0131lara y\u00f6nelik yarg\u0131 hamleleriyle emlak piyasas\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na alma gayretindedir. <\/p>\n\n\n\n
Ancak bu \u00e7abalar beyhudedir. Yaln\u0131zca sosyal medyaya g\u00f6z at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile KKTC\u2019ye y\u00f6nelik ilginin her ge\u00e7en g\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclebilir. G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha fazla yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 hem emlak hem de ticaret alan\u0131nda \u00fclkeye y\u00f6nelmektedir. Bu t\u00fcr propagandalar art\u0131k kar\u015f\u0131l\u0131k bulmamaktad\u0131r. Pandemi sonras\u0131 Bat\u0131 kamuoyunda artan medya ve siyaset ele\u015ftirileri G\u00fcney\u2019in de par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu Bat\u0131\u2019n\u0131n manip\u00fclatif y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, maskelerin d\u00fc\u015fmesini h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. O nedenle art\u0131k kimse bu giri\u015fimlere kulak asm\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
\u015eahsen ifade etmek gerekirse, KKTC\u2019ye y\u00f6nelik ilgi ve alaka asla tesad\u00fcfi de\u011fildir. Uzun y\u0131llar Bat\u0131 Avrupa\u2019da bulunmu\u015f biri olarak rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebilirim ki KKTC\u2019deki ya\u015fam kalitesi ve vergi avantajlar\u0131 bir\u00e7ok Avrupa \u00fclkesine k\u0131yasla daha \u00fcst d\u00fczeydedir. \u00dcstelik her zaman vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere gen\u00e7lerin art\u0131k i\u015f bulmak i\u00e7in Ada\u2019y\u0131 terk etmesi gerekmemektedir. Geli\u015fen dijital teknolojiler sayesinde yurt d\u0131\u015f\u0131nda olduk\u00e7a yayg\u0131nla\u015fan uzaktan \u00e7al\u0131\u015fma (remote work) imk\u00e2nlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gen\u00e7 karde\u015flerimizin burada kalarak avro, sterlin veya dolar \u00fczerinden ge\u00e7imlerini sa\u011flamalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Di\u011fer taraftan, \u00fclkede elbette \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken yap\u0131sal sorunlar da mevcuttur. H\u00fck\u00fcmet, Ankara ile i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde bu sorunlar\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in zaten yo\u011fun bir \u00e7aba harcamaktad\u0131r. Ancak bu noktada vurgulanmas\u0131 gereken en \u00f6ncelikli konu ula\u015f\u0131md\u0131r. Bug\u00fcn KKTC\u2019de otomobil sahibi olmadan bir noktadan di\u011ferine ula\u015fmak hayli g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bu durum \u00f6zellikle gen\u00e7ler, \u00f6\u011frenciler ve turistler i\u00e7in hayat\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. E\u011fitim ve turizmi ba\u015fl\u0131ca gelir kaynaklar\u0131 aras\u0131nda sayan, y\u00fckselen bir \u00fclke konumundaki KKTC i\u00e7in bu durum s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclke genelinde bir rayl\u0131 sistem projesi art\u0131k ertelenemez bir ihtiya\u00e7 h\u00e2line gelmi\u015ftir. \u0130skele, Lefko\u015fa, Girne ve G\u00fczelyurt’u birbirine ba\u011flayacak bir sistem yaln\u0131zca ula\u015f\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmakla kalmayacak; ayn\u0131 zamanda turizmi canland\u0131racak, yerel ekonomileri g\u00fc\u00e7lendirecek ve g\u00fcndemden d\u00fc\u015fmeyen trafik kazalar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na da katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bu ad\u0131m ayr\u0131ca k\u00fclt\u00fcrel, \u015fehircilik ve sosyal a\u00e7\u0131dan da yeni bir sinerji yaratacakt\u0131r. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131llarda artmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen n\u00fcfusun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir altyap\u0131 da bu sayede tesis edilmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Son olarak kamuoyunda son g\u00fcnlerde tart\u0131\u015f\u0131lan, G\u00fcney\u2019in hukuki de\u011fil siyasi ama\u00e7lar ta\u015f\u0131yan m\u00fclkiyet giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131l\u0131k devletin g\u00fcndeminde yer alan Kapal\u0131 Mara\u015f\u2019\u0131n tamamen a\u00e7\u0131lmas\u0131 konusuna de\u011finelim. A\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerekirse b\u00f6yle bir ad\u0131m, bu t\u00fcr giri\u015fimlere verilebilecek en stratejik yan\u0131tt\u0131r. Her ne kadar gecikmi\u015f bir karar olsa da bu hamle ayn\u0131 zamanda K\u0131br\u0131s meselesi \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen uluslararas\u0131 manip\u00fclasyonlara verilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kal\u0131c\u0131 bir mesaj niteli\u011fi ta\u015f\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yaz\u0131y\u0131 sonland\u0131rmadan \u00f6nce \u00f6zellikle vurgulamak isterim ki KKTC, tarihinin en stratejik e\u015fi\u011finde bulunmaktad\u0131r. At\u0131lan her ad\u0131m ve \u00e7izilen her vizyon \u00fclkenin gelece\u011fini yeniden \u015fekillendirmektedir. Teknolojiyi rehber edinen, diplomasiyle g\u00fc\u00e7lenen, m\u00fctekabiliyet ilkesiyle peki\u015ftirilen ve kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f KKTC\u2019yi yaln\u0131zca tan\u0131nan de\u011fil ayn\u0131 zamanda \u00f6rnek al\u0131nan bir devlet konumuna ta\u015f\u0131maya devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n
*****<\/p>\n\n\n\n